Onderwijs

Visie op onderwijs

De Hanzehogeschool Groningen is een leergemeenschap van onderzoekende professionals. Studenten, docent-onderzoekers en werkveldpartners ontwikkelen zich in een veilig en ambitieus leerklimaat en werken vanuit gedeelde waarden samen aan vragen die in de regio, nationaal en internationaal spelen.

Onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk versterken elkaar in innovatiewerkplaatsen. Onderzoekende, ondernemende en innovatieve professionals zetten de wereld in beweging. Share your talent. Move the world.

 Figuur 4.1: Visualisatie van de HG-onderwijsvisie. Figuur 4.1: Visualisatie van de HG-onderwijsvisie.

De Onderwijsvisie 2020 die in 2014 is vastgesteld, hebben we in de afgelopen jaren verder uitgewerkt. De onderwijsvisie is in gezamenlijkheid tot stand gekomen en wordt hogeschoolbreed gedragen. Het strategisch plan 2016-2020, Vernieuwen in Verbinding, bouwt hierop voort.

Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs

Om alle ontwikkelingen rond onderwijsinnovatie bij elkaar te brengen, is in 2016 het programma Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs ontwikkeld. De thema’s hierin zijn:

  • innovatiewerkplaatsen;
  • internationalisering;
  • gepersonaliseerd leren;
  • blended learning;
  • lerende organisatie;
  • portfoliomanagement;
  • onderwijsonderzoek;
  • persoonlijke en maatschappelijke vorming.

Door de manier van samenwerking tussen schools en staven in Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs ontstaat beter inzicht in elkaars kwaliteiten en kunnen onderwijsontwikkelingen soepeler en meer in gezamenlijkheid vorm krijgen. In de jaarplannen leggen schools en opleidingen de keuzes voor de thema’s vast. In schools wordt het onderwijs doorlopend bijgesteld en verbeterd, waardoor ook deze thema’s verder ontwikkeld worden. Eigen innovaties in het onderwijs worden onderzocht. Dit jaar zijn tien onderzoekers hiervoor gefaciliteerd. Kennis wordt gedeeld via verschillende platformen.

Ontwikkeling onderwijsaanbod

De Hanzehogeschool Groningen ambieert een onderwijsaanbod dat is afgestemd op de beroepspraktijk en op de diversiteit van onze instroom. Nieuwe plannen voor onderwijs en onderzoek worden beoordeeld in het licht van het totale portfolio.

Didactische ontwikkelingen

Vanuit onze Onderwijsvisie 2020 werken we in alle opleidingen en varianten steeds meer in een leeromgeving waarin onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk samenkomen. Innovatiewerkplaatsen ontwikkelen we door en we werken steeds meer met blended learning.

In het doorontwikkelen van de flexibilisering van het deeltijdonderwijs is er een vruchtbare samenwerking ontstaan tussen schools en staven. De samenwerking laat zich het best omschrijven als een leergemeenschap. Er is zicht op de uitdagingen die er nog zijn en er is een werkwijze om de knelpunten op te lossen. De belangrijkste uitdagingen betreffen de onderwijslogistiek, inclusief allerlei vragen over financiën en marketing en de professionalisering van alle medewerkers.

Alle ervaringen in het deeltijdonderwijs worden meegenomen in een verkenning van onze ambities naar passend, inclusief onderwijs. Dit geldt niet alleen voor werkenden, maar voor onze hele doelgroep. Deze verkenning is in de tweede helft van 2018 gestart.

Portfoliomanagement

Om tot een goed, vraaggericht en samenhangend portfolio van onderwijs en onderzoek te komen, wordt sinds september 2018 de besluitvorming over wijzigingen via één integraal adviesorgaan voorbereid. Het PO Onderwijs en PO Onderzoek fungeren hierbij als adviesorgaan richting het College van Bestuur. De reguliere integrale advisering aan de schools en de kenniscentra gebeurt door de stafbureaus, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van nieuwe opleidingen.

Voorgenomen wijzigingen in het onderwijs- en onderzoeksaanbod toetsen we aan onze portfoliocriteria, die in 2018 zijn vastgesteld. Voorbeelden van criteria zijn: maatschappelijke relevantie, interne samenwerking, aansluiting op het profiel van onze hogeschool en kostenbewustzijn.

In toenemende mate overleggen deans per domein of sector, waarbij in- en externe ontwikkelingen in onderwijs en onderzoek gezamenlijk tegen het licht worden gehouden. Op basis hiervan worden wijzigingen in het portfolio afgewogen. Dit heeft in 2018 geresulteerd in nieuwe, domeinoverstijgende masteropleidingen. Het voornemen is om ook het commerciële onderwijsaanbod hierin te betrekken.

Doorstroom studenten

We willen de doorstroom van studenten stimuleren door opleidingen te ontwikkelen in de keten Associate degree (Ad) – bachelor – master. In 2018 hebben we de samenwerking met de verschillende regionale opleidingscentra (ROC’s) in de noordelijke regio gecontinueerd. Om de doorstroom van het mbo naar het hbo te verbeteren, werken we samen aan het ontwikkelen van keuzedelen in het mbo. Ook werken we met diverse ROC’s aan het ontwikkelen van verschillende Ad’s. Daarnaast ontwikkelen we diverse (bekostigde) masters, zodat alle studenten die aan onze hogeschool een bachelor halen, kunnen doorstromen naar een master.

Professionals en bedrijven

Professionals komen naar de hogeschool voor bij-, op- en omscholing. Zij hebben behoefte aan opleidingen die aansluiten bij de praktijk en die zij zo veel mogelijk op een zelfgekozen tijd en plaats kunnen volgen. In 2018 ontwikkelden we, in samenspraak met het werkveld, modules waarin blended learning een grote rol speelt.

Voor werkenden en werkzoekenden hebben we een breed aanbod aan cursussen, trainingen, maatwerktrajecten, deeltijd-Associate degrees, deeltijd-bachelors en deeltijd-masters. Naast de zwaartepunten Healthy Ageing en Energie richten we ons in het post-initieel onderwijs sterk op de domeinen Leiderschap/management en ICT. Daarnaast is er toenemende aandacht voor Biobased Economy. In 2018 hebben we voorbereidingen getroffen voor een versterkte organisatie en voor een nieuwe marketingcampagne gericht op professionals.

Flexibilisering

Door ons onderwijs flexibeler te maken, wordt het voor werkenden steeds aantrekkelijker om werk, privé en studie te combineren. Met dertien deeltijdopleidingen nemen we deel aan de experimenten Leeruitkomsten van het ministerie van OCW. In deze experimenten werken de opleidingen toe naar flexibel, vraaggericht deeltijdonderwijs, met als doel een grotere deelname van werkenden aan hoger onderwijs. De voortgang  van deze experimenten hebben we gerapporteerd in een ‘groeidocument’, dat we in juli 2018 aan het ministerie van OCW aanleverden.

Koplopers

Vijf schools die koploper zijn in het flexibiliseren van het onderwijs, hebben met extra middelen uit het strategisch fonds in het kalenderjaar 2018 gezorgd voor een versnelde flexibilsering van al het deeltijdonderwijs binnen onze hogeschool. Drie andere schools hebben geld ontvangen voor het flexibiliseren van het deeltijdonderwijs gedurende het studiejaar 2018/2019. Deze schools maken gebruik van de resultaten van de eerste vijf schools.

Experiment vraagfinanciering

De Associate degree Projectleider Techniek deeltijd doet sinds september 2017 mee aan het experiment vraagfinanciering én het experiment leeruitkomsten. Daardoor ontvangen we de bekostiging voor deze opleiding niet meer rechtstreeks van het ministerie van OCW, maar via studentvouchers. Met onze deelname dragen we bij aan het onderzoek van het ministerie naar de invloed van de bekostigingssystematiek op de deelname aan en de doorstroom van werkenden in het hoger onderwijs. Onze eerste ervaringen met het experiment vraagfinanciering zijn verdeeld. De mogelijkheid om je als student per module van de opleiding in te kunnen schrijven wordt positief ontvangen. Maar doordat het voucherbedrag lager is dan de bekostiging die we voorheen ontvingen, is de opleiding voor de studenten duurder geworden. De instroom in de opleiding is gedaald sinds de invoering van vraagfinanciering.

Ontwikkelingen in opleidingen

Onze ambities hebben in 2018 geleid tot de volgende ontwikkelingen in ons opleidingenportfolio.

Associate Degrees

Nieuw

  • Ad Ondernemen (gestart in september 2018). Voltijd opleiding, aangeboden door het Instituut voor Marketing Management in samenwerking met het Alfa-college.
  • Ad Systeemspecialist Automotive (gestart in september 2018). Deeltijdopleiding, ontwikkeld door het Instituut voor Engineering in samenwerking met ROC Noorderpoort, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en het werkveld.

In ontwikkeling

  • Ad Sociaal Werk in de Zorg. Heeft in 2018 een negatief macrodoelmatigheidsbesluit ontvangen. De Academie voor Sociale Studies dient in 2019 een vernieuwde aanvraag in.

Naamswijzigingen

  • Ad Pedagogisch Educatief Medewerker wordt Ad Pedagogisch Educatieve Professional.
  • Ad Ervaringsdeskundige in de Zorg wordt Ad Ervaringsdeskundige in Zorg en Welzijn.

Bachelors

  • Het Instituut voor Financieel Economisch Management biedt de bachelor Finance & Control vanaf september 2018 zowel in het Engels als in het Nederlands aan.

Masters

Nieuw

  • Master Interdisciplinary Business Professional (gestart in september 2018). Voltijdopleiding van de International Business School, in samenwerking met het Instituut voor Marketing Management, Instituut voor Financieel Economisch Management, Instituut voor Bedrijfskunde, Instituut voor Communicatie Media & IT en het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap.
  • Master Energy for Society (gestart in september 2018). Voltijdopleiding van het Instituut voor Engineering. Betrokken hierbij zijn het Instituut voor Communicatie Media & IT, Instituut voor Rechtenstudies en de Academie voor Sociale Studies.
  • Master Data Science for Life Sciences (geaccrediteerd in 2018 en start in februari 2019). Opleiding van het Instituut voor Life Science & Technology. Hierbij betrokken zijn het Instituut voor Engineering, Instituut voor Communicatie Media & IT, het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen.
  • Master International Communication (start bekostiging in september 2019). De bestaande onbekostigde opleiding heeft in 2018 bekostiging gekregen.

In ontwikkeling

  • Master Sport en Bewegingsonderwijs. Heeft in 2018 een positief macrodoelmatigheidsbesluit voor deeltijd ontvangen. Het Instituut voor Sportstudies zal in 2019 de aanvraag Toets nieuwe opleiding indienen bij de NVAO.
  • Master Operational Leadership in Performing Arts heeft in 2018 een negatief macrodoelmatigheidsbesluit ontvangen. Lucia Marthas Institute for Performing Arts dient begin 2019 een nieuwe aanvraag in.
  • Master Waardegedreven Digitale Technologie. Het Instituut voor Communicatie, Media & IT werkt aan de aanvraag doelmatigheid.

Beëindigd

  • Master Leiderschap (beëindigd per 1 januari 2019). Het voorstel van het Instituut voor Bedrijfskunde om te stoppen met deze onbekostigde masteropleiding is in december vastgesteld door het College van Bestuur. De modules worden zo veel mogelijk gebruikt in andere masteropleidingen en in het aanbod van HanzePro.
  • Voltijdvariant Master Talentontwikkeling en Diversiteit (wordt beëindigd per 1 september 2019). Het voorstel van de Pedagogische Academie om te stoppen met de voltijdvariant van deze masteropleiding, is in december vastgesteld door het College van Bestuur. Alle studenten kiezen voor de deeltijdvariant naast een baan als leraar. Er is geen behoefte aan het volgen van de opleiding via een voltijdvariant.

Hanzehogeschool-minoren

In 2018 boden we 62 Hanzehogeschool-minoren aan. Deze minoren staan open voor studenten van andere opleidingen binnen onze hogeschool én voor studenten van andere instellingen. Onze hogeschool is aangesloten bij Kies Op Maat, een landelijk platform van 22 hogescholen en twee universiteiten die zich inzetten om de onderlinge mobiliteit van studenten te bevorderen. Studenten van de deelnemende instellingen kunnen zonder extra kosten onderwijs volgen bij een andere Kies Op Maat-instelling. Binnen dit platform hebben we ongeveer 60 minoren opengesteld.

Kwaliteit van onderwijs en onderzoek

De Hanzehogeschool Groningen werkt permanent aan het behouden en versterken van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek en de eigen kwaliteitscultuur. Daartoe hanteren we een kwaliteitsbeleid, dat jaarlijks geactualiseerd wordt. Dit kwaliteitsbeleid beschrijft onze visie op kwaliteit en kwaliteitszorg en de bijbehorende instrumenten.

Op 1 januari 2017 is het NVAO-beoordelingskader van het nieuwe accreditatiestelsel hoger onderwijs ingegaan. Per 1 januari 2018 zijn de Associate degree-programma’s zelfstandige opleidingen geworden. Dergelijke ontwikkelingen zijn van invloed op de interne kwaliteitszorg van onze hogeschool en nemen we mee in de verdere ontwikkeling van ons kwaliteitsbeleid.

In het kader van het versterken van de kwaliteitscultuur bieden we onze medewerkers verschillende trainingen en cursussen aan voor permanente ontwikkeling. Dit aanbod heeft onder andere betrekking op wet- en regelgeving, docentkwalificaties en actuele (toetsgerelateerde) onderwerpen.

Externe kwaliteitsbeoordeling onderwijs en onderzoek

Instellingstoets Kwaliteitszorg

De Instellingstoets Kwaliteitszorg (ITK) van de NVAO, waarover de Hanzehogeschool Groningen sinds april 2013 beschikt, is geldig tot mei 2024. In oktober en november 2017 vonden locatiebezoeken plaats voor de verlenging van het keurmerk Erkenning ITK, wat heeft geleid tot een positief besluit in februari 2018. De NVAO onderschrijft daarin tevens het positief oordeel van het panel over het specifiek aspect ‘Certificering van honoursonderwijs’.

Met de ITK wordt beoordeeld in hoeverre de kwaliteitszorg van onze hogeschool het realiseren van onze visie op goed onderwijs garandeert en of een duurzame kwaliteitscultuur tot stand is gekomen.

Accreditaties onderwijs

Elke opleiding wordt elke zes jaar gevisiteerd in het kader van accreditatie. In 2018 zijn de volgende opleidingen hiervoor gevisiteerd:

  • Bacheloropleiding Werktuigbouwkunde, inclusief Associate degree Projectleider Techniek
  • Bacheloropleiding Bedrijfskunde MER
  • Bacheloropleiding HBO-ICT
  • Bacheloropleiding Industrieel Product Ontwerpen
  • Bacheloropleiding Technische Bedrijfskunde
  • Bacheloropleiding Toegepaste Psychologie
  • Bacheloropleiding Social Work, inclusief Associate Degree Ervaringsdeskundige in de zorg
  • Bacheloropleiding Built Environment
  • Bacheloropleiding Sociaal-Juridische Dienstverlening
  • Bacheloropleiding Bio-Informatica

Alle bovengenoemde opleidingen zijn positief bevonden door het visitatiepanel. Voor deze opleidingen wordt bij de NVAO een accreditatieaanvraag gedaan.

In 2018 hebben we een positief accreditatiebesluit ontvangen van de NVAO voor de volgende opleidingen:

  • Masteropleiding Kunsteducatie (joint degree)
  • Bacheloropleiding Chemie
  • Bacheloropleiding Chemische Technologie
  • Bacheloropleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek
  • Bacheloropleiding Bedrijfskunde MER
  • Bacheloropleiding Opleiding tot Fysiotherapeut
  • Bacheloropleiding HBO-ICT
  • Bacheloropleiding Voeding en Diëtetiek
  • Bacheloropleiding Werktuigbouwkunde, inclusief Associate degree Projectleider Techniek
  • Bacheloropleiding International Business and Languages

De masteropleiding Master of Business Administration die in 2018 een positieve hervisitatie had, heeft in 2018 het positief accreditatiebesluit ontvangen.

In de bijlage bij dit document zijn alle accreditatieresultaten van de inmiddels toegekende accreditatiebesluiten opgenomen, evenals de resultaten van opleidingen waarvoor al een accreditatieaanvraag is gedaan of die een hervisitatie ondergaan.

Bijzondere kenmerken

De bacheloropleiding Fysiotherapie heeft in 2018 bij het accreditatiebesluit ook het bijzonder kenmerk Internationalisering van de NVAO toegekend gekregen. Daarna heeft de bachelor Fysiotherapie ook het Europese Certificate for Quality in Internationalisation (CeQulnt) ontvangen van het European Consortium for Accreditation in Higher Education (ECA).

Ook de opleiding International Communication, die het bijzonder kenmerk in 2017 toegekend heeft gekregen, heeft in 2018 het ECA-certificaat ontvangen.

Naamswijzigingen en planningneutrale conversies

De Associate degree Ervaringsdeskundige in de zorg heeft in 2018 van de NVAO landelijk toestemming gekregen voor een kleine naamswijziging. Vanaf 31 oktober 2018 is de naam Associate degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn.

Voor een aantal economische opleidingen hebben we een planningneutrale conversie (inclusief naamswijzigingen) aangevraagd. Deze wijzigingen hangen samen met het sectorplan Economie, dat door de Vereniging Hogescholen is vastgesteld. De NVAO zag geen bezwaren in deze planningneutrale conversies en naamswijzigingen. Deze wijzigingen zijn daarom ingegaan per september 2018.

  • De bacheloropleiding Financial services Management en de bacheloropleiding Fiscaal Recht en Economie zijn samengevoegd tot de nieuwe bacheloropleiding Finance, Tax and Advice.
  • De bacheloropleiding International Business and Languages en de bacheloropleiding International Business and Management Studies zijn samengevoegd tot de bacheloropleiding International Business.
  • De bacheloropleiding Bedrijfskunde MER heet voortaan Bedrijfskunde.
  • De bacheloropleiding Small Business & Retail Management heet voortaan Ondernemerschap & Retail Management.
  • De bacheloropleiding Bedrijfseconomie heet voortaan Finance & Control.

Visitatie onderzoek
Bij het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap heeft in 2018 een externe onderzoeksvisitatie plaatsgevonden. Het resultaat van de visitatie was positief.

UNESCO leerstoel Futures Literacy

In 2018 kende UNESCO het Futures Literacy team van de Hanzehogeschool Groningen een UNESCO leerstoel toe. De leerstoel is een belangrijke erkenning voor het programma waarmee studenten en docenten vaardigheden leren. Deze vaardigheden hebben zij nodig om in een razendsnel veranderende wereld goed te kunnen functioneren. Bij de toekenning van de leerstoel is onder meer gekeken naar de aansluiting bij de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. De leerstoel maakt de Hanzehogeschool Groningen onderdeel van het wereldwijde netwerk van UNESCO en opent deuren naar vooraanstaande onderzoekers en onderzoeksprojecten.

Interne kwaliteitsborging onderwijs en onderzoek

Midterm reviews opleidingen en kenniscentra

Bij de volgende opleidingen en kenniscentra zijn in 2018 midterm audits onderwijs of onderzoek uitgevoerd:

  • Bacheloropleiding Commerciële Economie
  • Bacheloropleiding Opleiding voor Logopedie
  • Bacheloropleiding Popular Culture
  • Bacheloropleiding Vastgoed en Makelaardij
  • Bacheloropleiding Elecktrotechniek
  • Bacheloropleiding Opleiding tot leraar Basisonderwijs (PABO)
  • Bacheloropleiding Sportkunde, inclusief Associate degree Sport, Gezondheid en Management
  • Masteropleiding Architectuur
  • Masteropleiding Advanced Nursing Practice

De audits tijdens de midterm reviews worden uitgevoerd door auditteams die worden samengesteld uit onder meer een kwaliteitszorgadviseur, een peer van een andere opleiding en een domeindeskundige van buiten de hogeschool als peer. Het auditteam rapporteert aan het College van Bestuur en aan het management van de betreffende opleiding. De rapportage wordt ook besproken door de Raad van Toezicht.

Internationalisering van onderwijs

We zijn ervan overtuigd dat internationalisering de kwaliteit van ons onderwijs en onderzoek verbetert. Ons doel is internationaal herkend en erkend te worden als vooraanstaande aanbieder van praktijkgericht hoger onderwijs en als toonaangevend instituut voor toegepast onderzoek.

Onderwijsvernieuwing

We bieden onderwijs aan dat studenten voorbereidt op het goed functioneren in een internationale omgeving. Wij moedigen onze docenten en onderzoekers aan om samen te werken met internationale collega’s in grensoverschrijdende onderwijs- en onderzoeksprojecten. In het kader van het programma VeViO (Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs) werkten we in 2018 verder aan het versterken van de internationale dimensie van ons onderwijs. Hiervoor zochten we verbinding met andere belangrijke thema’s, zoals Blended Learning, Persoonlijke Maatschappelijke Vorming en de innovatiewerkplaatsen (IWP’s).

In 2018 hebben we veel aandacht besteed aan de professionalisering van medewerkers in relatie tot internationalisering. Onder leiding van het stafbureau HR werkten we aan een samenhangend aanbod van scholingsactiviteiten, die ervoor moeten zorgen dat alle medewerkers van onze hogeschool goed worden voorbereid op het werken in een internationale werkomgeving. Het vernieuwde aanbod wordt begin 2019 gepresenteerd.

Strategische partners

In 2018 hebben we ons netwerk van strategische partners verder vorm gegeven. Met deze internationale instellingen voor hoger onderwijs werken we in meerdere vakgebieden samen. Zij dragen bij aan onze internationale profilering. We gaven verder vorm aan onze samenwerking met University College Leuven Limburg (UCLL) (België), Tampere UAS (Finland), Beijing Technology and Business University (China), en Belgorod National Research University (Rusland). Nieuwe strategische overeenkomsten werden afgesloten met Incheon National University (Zuid Korea), Uganda Christian University (Uganda), en de University of Dar Es Salaam (Tanzania). De langjarige samenwerking met De Hochschule Bremen (Duitsland) en Northern Arizona University (USA) werd verder versterkt.

In het kader van ons 44ste lustrum organiseerden we in april 2018 een internationale conferentie voor onze strategische partners rond het thema benchmarking en ranking. Tijdens de conferentie werd de New Hanseatic League of Universities opgericht. Dit gezamenlijke initiatief van de Hanzehogeschool Groningen en acht strategische partners heeft tot doel om de onderlinge samenwerking te ondersteunen en te versterken.

Internationale mobiliteit

We streven ernaar dat minstens 20 procent van onze afgestudeerden een periode van minimaal drie maanden in het buitenland heeft doorgebracht voor studie en/of stage. Deze doelstelling, gebaseerd op de in EU-verband afgesproken maatstaf, werd in 2018 met 29,4 procent ruimschoots gehaald. Dat betekent dat onze internationale mobiliteit nog steeds groeit, zij het licht. De uitgaande mobiliteit van docenten en overige personeelsleden bleef stabiel.

In 2018 konden we beschikken over een zeer aanzienlijk budget voor het toekennen van Erasmus+-beurzen voor studenten en medewerkers: namelijk € 1.425.123. Dit is het hoogste budget van alle deelnemende Nederlandse hogescholen. Daarnaast participeerden we in drie Erasmus+-projecten voor mobiliteit met niet-EU landen: Rusland, Bosnië & Herzegovina en Uganda. Aan 20 studenten werd een Holland Scholarship beurs toegekend voor een studieperiode buiten Europa. Vier afgestudeerde studenten gingen met een VSB-beurs naar het buitenland voor een vervolgstudie.

Aantal internationale studenten

In 2018 stonden bij ons in totaal 2.596 buitenlandse bachelor- en masterstudenten ingeschreven. Dit omvat zowel de Nederlandstalige, Engelstalige als de Duitstalige opleidingen. Dit is ruim 8,7 procent van de totale studentenpopulatie; een groei van 0,4 procent ten opzichte van 2017. Bij de bacheloropleidingen komen de meeste buitenlandse studenten uit Europa. Bij de masteropleidingen komen de studenten vooral uit landen buiten de Europese Economische Ruimte.

Instroom

In 2018 stroomden 862 nieuwe internationale studenten in. Dat een groei van 6,2 procent ten opzichte van de instroom van 2017. Momenteel studeren aan de Hanzehogeschool Groningen studenten van in totaal 110 nationaliteiten. Het Duitse aandeel in de internationale instroom is aan het dalen. In 2017 was dit nog 27,1 procent van alle buitenlandse studenten, in 2018 was dit nog maar 20,7 procent.

De bachelorinstroom steeg 8,3 procent. De meeste nieuwe bachelorinstroom kwam uit Europa, waarbij vooral Ierland en Roemenië groei lieten zien. Daarnaast is er plotseling een grote groei van het aantal Syrische bachelorstudenten. De instroom uit China neemt sterk af; dit land staat niet meer in de top 10 van bronlanden voor bachelorstudenten.

De masterinstroom daalde licht, met 3,4 procent. De belangrijkste landen voor de masterinstroom waren Taiwan, Italië en Spanje.

Voor de instromende internationale studenten zijn zoals gebruikelijk twee hogeschoolbrede Welcome Days gehouden. Hier waren ruim 1000 bezoekers bij aanwezig. Daarnaast worden er gedurende het studiejaar verschillende bijeenkomsten georganiseerd om feedback op te halen van ingaande en uitgaande studenten en als blijk van waardering. 

 

Werving

In onze internationale werving richten we ons op een aantal focusgebieden. In 2018 waren dat onder andere Duitsland, Bulgarije, Roemenië, Moldavië, de Baltische staten, Groot-Brittannië, Ierland, Indonesië en China. Daarnaast hebben we ingezet op specifieke werving voor de masteropleidingen, die soms andere markten kennen, zoals Thailand, Vietnam, India, en Zuid-Korea.

Het Hanze International Student Team versterkt de werving door contact te houden met aspirant-studenten, onder meer via social media, chatsessies en belsessies. Online waren we in 2018 te vinden via diverse relevante referral sites, via de eigen website en via bijvoorbeeld Twitter, Facebook, Instagram, Pinterest, Snapchat, VKontakta en RenRen. De online middelen worden steeds belangrijker. We zetten ze in toenemende mate in om de offline activiteiten in de verschillende focuslanden te ondersteunen en te versterken. Ook experimenteren we met webinars. Verder beschikken we over een sterk netwerk van agenten en marketingorganisaties die in de focuslanden studenten werven en begeleiden.

 

Scholarshipprogramma’s

De marketing wordt ondersteund door verschillende scholarshipprogramma’s. De belangrijkste zijn:

  • Het Hanze Scholarship programma. Hierbij maken instromende masterstudenten kans op een beurs van € 10.000 per jaar, gedurende hun studie.
  • Het Holland Scholarship programma. Masterstudenten maken hierbij kans op een beurs van € 5.000.
  • Het Orange Tulip Scholarship. Hierbij maken masterstudenten uit specifieke landen kans op een ‘tuition waiver’ van rond de € 3.000.
  • Het Orange Knowledge Programme. Masterstudenten uit ontwikkelingslanden maken kans op een genereuze bijdrage in hun studiekosten.

Meer informatie:

overzicht van buitenlandse partnerinstellingen 

Zie bijlagen onderwijs:

Onderwijs op het gebied van zwaartepunten

Onze drie zwaartepunten – Energie, Healthy Ageing en Ondernemerschap – zijn duidelijk herkenbaar in ons onderwijsaanbod. Ook honours en de kunsten hebben in het onderwijs een belangrijke plek.

Onderwijs op het gebied van Energie

Zwaartepunt Energie

Masteropleidingen

Op het gebied van energie bieden we drie masteropleidingen aan: European Master in Renewable Energy, European Master in Sustainable Energy System Management en Energy for Society. In september 2018 stroomden hier in totaal 64 studenten in, uit 26 verschillende landen. De twee eerstgenoemde masters worden gegeven in EUREC-verband. Dat is een breed consortium van Europese universiteiten die energieonderzoek verrichten. Daarnaast is binnen de Master International Communication ruim aandacht voor verduurzaming van energie.

Energieroutes

Energie maakt deel uit van verschillende opleidingen van diverse schools. In 2018 zijn 25 ‘energieroutes’ gepresenteerd, waarmee studenten vanuit verschillende opleidingen zich volgens het T-shape-model in energie bekwamen. Studenten volgen in deze routes een combinatie van onderdelen uit het domein van hun eigen opleiding, onderdelen uit andere domeinen én leeractiviteiten van de Energy Academy Europe (EAE). Als ze op die manier minimaal 30 ECTS halen, ontvangen ze het EAE-certificaat. Dit kwalificeert hen als ‘energieprofessional’, in aanvulling op het diploma van hun opleiding.

In studiejaar 2017/2018 leverden we 357 studenten af met een energieprofiel en minimaal 30 ECTS behaald in energieonderwijs. Het gaat om studenten van drie master- en tien bacheloropleidingen.

Innovatiewerkplaats Energy Transition

De innovatiewerkplaats Energy Transition voorziet in een belangrijk deel van de praktijkopdrachten waaraan de studenten werken. De opdrachten komen grotendeels van bedrijven en (overheids)organisaties en worden in nauwe samenwerking tussen de opdrachtgevers, onderzoekers en studenten uitwerkt.

Onderwijs op het gebied van Healthy Ageing

Zwaartepunt Healthy Ageing

Healthy Ageing-onderwijs draagt bij aan gezond opgroeien, gezond ouder worden en de maatschappelijke uitdaging van de vergrijzing. Het onderwijs is multidisciplinair en gericht op innovatie. Het onderwijs is verweven in studieonderdelen en projecten in de majoren, de minoren en de specialisaties. Het aantal stages en afstudeeropdrachten op dit thema neemt toe. Daarnaast neemt het aantal studenten toe dat in de Healthy Ageing-innovatiewerkplaatsen samenwerkt aan innovatieve vraagstukken. In totaal zijn dat er ongeveer 500 per jaar, afkomstig van verschillende opleidingen. Ook wordt er steeds meer samengewerkt met het mbo.

Opleidingsaanbod

Het thema Healthy Ageing speelt in vrijwel al onze bacheloropleidingen een rol. Het betreft niet alleen opleidingen op het gebied van de gezondheidszorg, maar ook opleidingen op het gebied van welzijn, sport, communicatie, ICT/sensortechnologie, life science & technology, bouwkunde, engineering en ondernemerschap.

In het Healthy Ageing-onderwijs bieden we zes masteropleidingen aan, waarvan één voltijd, drie deeltijd en twee duaal. Daarnaast is er een honoursprogramme en er zijn veertien minoren. Ook is er een groeiend Engelstalig onderwijsaanbod.

Naast de minoren Global Health and Quantified Self en International Healthy Ageing hebben we een summerschool aangeboden voor deze twee onderwerpen. Daarnaast is de summerschool Family health and family care ontwikkeld die in 2019 voor het eerst wordt aangeboden.

Inbedding

Inbedding van Healthy Ageing in het curriculum gaat steeds vaker samen met meer interprofessionele samenwerking. Dat leidt tot grotere aandacht voor competenties die horen bij de T-shaped professional, innovatie en ondernemerschap. Een relevante ontwikkeling is de implementatie van de nieuwe definitie van gezondheid: Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Het onderwijs op het gebied van Healthy Ageing is sterk verbonden met het praktijkgerichte onderzoek in de kenniscentra, met de lectoraten en met de innovatiewerkplaatsen. De verbinding met het werkveld en het bedrijfsleven wordt steeds intensiever, onder meer door doorgaande lijnen voor stages en afstudeeropdrachten.

Hbo en mbo werken samen in het Healthy Ageing-onderwijs in de innovatiewerkplaatsen en in vijf projecten in het Regionaal Investeringsfonds voor het mbo. De innovatiewerkplaats Zorg en (sensor)Technologie is een voorbeeld van multidisciplinair en multilevel samenwerken. Hbo-studenten Sensortechnologie werken samen met studenten Verpleegkunde van het Drenthe College aan innovatieve vraagstukken uit de praktijk met het practoraat van het Drenthe College.

Onderwijs op het gebied van Ondernemerschap

Zwaartepunt Ondernemerschap

Ons ondernemerschapsonderwijs en onze ondersteuning hierbij zijn opgenomen in het Groninger Model voor Ondernemerschap. De aanpak is zowel breed als integraal, met een scala aan intra- en extracurriculaire activiteiten.

Minoren

We bieden acht minoren en specialisaties aan op het gebied van ondernemerschap. De studenten kunnen deze in hun vrije studieruimte gebruiken om een ondernemende houding te ontwikkelen of om zich voor te bereiden op zelfstandig ondernemerschap.

Internationale erkenning: U-Multirank

Onze aanpak heeft ons inmiddels een landelijke en internationale toppositie opgeleverd op het vlak van ondernemerschapsontwikkeling. De Hanzehogeschool Groningen staat wereldwijd op de zesde plaats in de subcategorie ‘graduate companies’, oftewel bedrijven opgericht door alumni. Dit blijkt uit de 2018 U-Multirank resultaten. In Nederland staat onze hogeschool op de eerste plaats in deze categorie. In de categorie ‘regional joint publications’ is de hogeschool wereldwijd nummer zeven geworden in de subcategorie ‘regional engagement’. Ook hier staat de Hanzehogeschool op nummer één in Nederland. Aan deze twee categorieën namen 1614 instellingen deel uit 95 landen.

Hanze Topondernemersregeling

Begin 2015 hebben we de Hanzehogeschool Topondernemersregeling ingesteld. Dankzij deze regeling kunnen talentvolle studentondernemers hun studie combineren met ondernemen. In 2018 hebben we twaalf nieuwe studentondernemers tot deze regeling toegelaten.

Programma Afstuderen met Eigen Bedrijf

Het afgelopen jaar hebben tien studenten deelgenomen aan het programma Afstuderen met Eigen Bedrijf. Dit is een intensief programma voor studenten die gaan afstuderen en een eigen onderneming hebben of willen opzetten. Deze studenten hebben de mogelijkheid af te studeren met hun eigen bedrijf of met het schrijven en ontwikkelen van een ondernemingsplan. Dit wordt uiteraard gekoppeld aan onderzoek.

Kwaliteitslabel Ondernemen

Samen met VNO-NCW MKB Noord hebben we in 2015 het kwaliteitslabel Ondernemen opgezet. Dit label mogen opleidingen voeren als de kwaliteit van hun ondernemerschapsonderwijs en -ondersteuning aan bepaalde eisen voldoet. Een opleiding krijgt het label na een positieve beoordeling door een commissie met daarin ondernemers uit het netwerk van VNO-NCW MKB Noord, docenten en onderwijskundigen. Deze opleidingen hebben in 2018 het kwaliteitslabel ontvangen:

  • Communication & Multimedia Design
  • alle opleidingen bij het instituut voor Financieel Economisch Management

In totaal zijn er nu twaalf opleidingen met het kwaliteitslabel.

Programma ‘Teach the teacher’

Het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap organiseert voor docenten en medewerkers die zich willen bekwamen in ondernemerschap in het onderwijs en op de werkvloer, het programma ‘Teach the teacher’. Docenten en medewerkers worden hierbij ondersteund bij het ontwikkelen en aanbieden van onderwijs voor en over ondernemerschap. Zij maken kennis met modellen op het gebied van ondernemerschap en ondernemend gedrag en zij leren hoe ze deze modellen kunnen inzetten in het werk. De volgende onderwerpen komen aan bod: design thinking, effectuation, lego serious play en creativiteit. In 2018 heeft het programma één keer gedraaid met acht deelnemers, waaronder ook deelnemers van het Noorderpoort. Daarbij is bekeken hoe er verbindingen kunnen worden bewerkstelligd tussen het mbo en hbo.

Start Up City

Op de Zernike Campus bevindt zich Start Up City, een bruisende plek waar studenten, ondernemers en onderzoekers samenwerken. In dit innovatieve gebouw, deels vervaardigd van hergebruikte zeecontainers, bevindt zich onder andere een deel van het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap. Verschillende minoren verzorgen in dit gebouw de lessen. Studenten en studentondernemers kunnen hier aan de slag met projecten of het opzetten van een eigen onderneming. Daarnaast zijn er een aantal studentbedrijven gevestigd in de Incubator Cube050. Ook voeren lectoren hier met studenten onderzoek uit.

Vanuit dit gebouw zoeken we ook verbinding met de buren: University of Groningen Centre of Entrepreneurship, Northern Knowledge en OOG TV.

Volgsysteem Monitor050

Jaarlijks onderzoeken we de interesse voor ondernemerschap van onze studenten en hun voorbereidingen voor de start van een eigen bedrijf. 15 procent van alle studenten blijkt serieus geïnteresseerd. In 2018 zijn vanuit onze hogeschool 334 nieuwe ondernemingen gestart. Deze bedrijven scheppen samen honderden nieuwe arbeidsplaatsen. In het volgsysteem Monitor 050 zijn inmiddels bijna 4.000 studenten en ondernemers opgenomen.

Honoursonderwijs

Honoursonderwijs is innovatief en studentgestuurd onderwijs waarin studenten die meer willen, kunnen en durven, de regie nemen op de ontwikkeling van hun persoonlijke en professionele talenten, met oog voor mens en maatschappij. Honoursonderwijs wil kritische, creatieve denkers kweken die breed zijn onderlegd en hun professionele handelen in een bredere maatschappelijke context kunnen plaatsen.

Ons honoursonderwijs creëert een multidisciplinaire setting waarin studenten aan de slag gaan met complexe vraagstukken. De geselecteerde studenten volgen het honoursprogramma altijd in combinatie met een reguliere bachelor. Zij worden uitgedaagd een of meerdere van de volgende rollen te vervullen: pionier, aanjager of verbinder.

We kenden in 2018 53 honoursprogramma’s, in verschillende vormen:

  • Honours-talentprogramma’s (15): extracurriculaire programma’s van 30 EC.
  • Honoursopleidingstrajecten (3): intercurriculaire honoursprogramma’s van 30 EC, gekoppeld aan bestaande onderdelen in het bachelorprogramma.
  • Honoursminoren (11): keuzeprogramma’s, verdiepend of verbredend, van 30 EC in de reguliere bachelor.
  • Honoursopleiding (1): de volledige opleiding Avanced Sensor Applications. Deze honoursopleiding is in afbouw en gaat deel uitmaken van het honours-talentprogramma van de school of Engineering.
  • Individuele honoursroutes (23): individuele trajecten in de vorm van een honoursstage, honours-afstudeertraject, honoursproject of honours-student-assistentschap. 30 EC in de reguliere bachelor.

In de bijlage is een volledig overzicht opgenomen.

Honours Communities

Communities van studenten en docenten stimuleren het ontwikkelen van talent en het inzetten hiervan voor de samenleving. In februari 2018 organiseerden studenten weer een Honours Community Day, waarop honoursstudenten eigen projectinitiatieven pitchten, inspiratieworkshops volgden en aan de slag gingen met maatschappelijke vraagstukken.

In 2017 is de Hanze Honours Society opgericht. Deze zelfstandige vereniging met leden stimuleert communityvorming en maatschappelijke betrokkenheid, samen met het HHC, honoursambassadeurs en honourscoördinatoren in de schools. De Hanze Honours Society organiseert regelmatig activiteiten.

De kunsten

Onze kunstopleidingen nemen een bijzondere plek in binnen onze hogeschool. Zij vormen een wezenlijk onderdeel van ons profiel en verrijken ons onderwijs en onderzoek. We verbinden de kunstopleidingen steeds vaker met andere opleidingen en onderzoeksthema’s. De aanwezigheid van de kunstopleidingen levert dynamiek op voor de hele hogeschool.

OffCourses en flexibel onderwijs

De keuzevakken van Academie Minerva, zogenaamde OffCourses, vormen een belangrijk onderdeel van het curriculum in het tweede en derde jaar. Studenten werken samen in interdisciplinaire projecten waarbij maken, denken en delen centraal staan. In deze projecten worden experimentele en artistieke antwoorden gezocht op vraagstukken uit de praktijk, vaak verbonden aan een specifieke plek.

Mooie voorbeelden van uitgewerkte ideeën zijn performances die speels contact zoeken met het publiek, animaties waarmee universitaire studenten kennismaken met de ideeën van filosofen en nieuwe (fotografische) blikken op het leven in een verpleegtehuis. Aan het einde van het semester presenteren de studenten zich tijdens de OffCourses Show Off. Studenten en docenten werken tijdens de OffCourses vaak nauw samen met het kenniscentrum Kunst & Samenleving en Minerva in Context, de interface tussen onderwijs, onderzoek, het projectbureau en het werkveld.

Projecten

Onderstaande onderwijsprojecten zijn in 2018 gestart. Enkele startten eerder en liepen door in 2018.

Try Out

In april hebben veertig kunstenaars en ontwerpers van Academie Minerva met elkaar de interactieve tentoonstelling TryOut gemaakt, waarin verzamelingen bijeen werden gebracht. Deze werden simultaan getoond tijdens de jaarlijkse designbeurs Salone del Mobile in Milaan en in het Grand Theatre in Groningen.

Koningsdagconcert

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander, Hare Majesteit Koningin Máxima, Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix en Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn woonden in april het Koningsdagconcert in De Oosterpoort in Groningen bij. Het concert stond dit jaar in het teken van de muziek van de Amerikaanse componist, dirigent en onderwijsinspirator Leonard Bernstein. Deze vijfde editie werd uitgevoerd door het Noord Nederlands Orkest en studenten van het Prins Claus Conservatorium. Het concert werd uitgezonden op NPO1.

Music4All

Sinds vijf jaar organiseert de Stichting MUSIC4ALL Haren een unieke vorm van samen muziek maken, door het organiseren van een bijzonder concert. Leerlingen van het Maartenscollege en het Zernike College uit Groningen en Haren werken hierin samen met leerlingen van de Dr. J. de Graaf school (school voor leerlingen met een auditieve beperking), de Visio Onderwijs school (voor leerlingen met een visuele beperking) en bewoners van Borgheerd (voor begeleid zelfstandig wonen). De ruim 40 deelnemers van 2018 stonden onder leiding van studenten van het Prins Claus Conservatorium. In de periode april/mei werd het lustrumconcert gegeven.

Eindexamententoonstelling Academie Minerva

In het karakteristieke pand van de voormalige Suikerfabriek toonde Academie Minerva dit jaar het werk van 150 afstuderende bachelor- en masterstudenten. Gestart op de academie als nieuwsgierige, onderzoekende studenten, hebben zij zich de afgelopen jaren kunnen ontwikkelen tot kunstenaars, vormgevers en docenten. Hun kracht was terug te zien in deze eindexamententoonstelling, genaamd Headliners. Tijdens deze tentoonstelling was duidelijk te zien hoe de studenten zoeken naar de randen van het gangbare en disciplines met elkaar vermengen, met als uitgangspunt het maken.

Opening nieuwbouw Prins Claus Conservatorium

In oktober was de feestelijke opening van de nieuwbouw van het Prins Claus Conservatorium aan de Meeuwerderweg in Groningen. Met het gebouw, ontworpen door BDG Architecten uit Zwolle, heeft de kop van de Oosterpoortwijk er een markant gebouw bij gekregen. Het laat de contouren zien van de historische gevels van de panden die zijn gesloopt, en heeft tegelijkertijd een moderne uitstraling door de gouden platen die de hoger gelegen niveaus markeren. Door de grote raampartijen is direct zichtbaar dat er in het gebouw muziek gemaakt wordt. 

Bijzondere dansprojecten

In 2018 hebben studenten van Lucia Marthas Institute for Performing Arts diverse bijzondere stageopdrachten gedaan. Studenten van de opleiding Docent Dans ontwikkelden en gaven dansworkshops aan kinderen in asielzoekerscentra. Studenten van de opleidingen Dans en Docent Dans hebben deelgenomen aan een voorstelling waarin zij samen dansten met mensen met het syndroom van Down. Deze voorstelling is geproduceerd door Ivo Niehe in samenwerking met Lucia Marthas. Verder hebben studenten Docent Dans deelgenomen aan een project waarbij zij onder leiding van een Spaanse choreograaf de flamenco dansten, samen met mensen met een beperking.

Met de partneruniversiteit uit Göteborg (Zweden) is kennis en ervaring uitgewisseld. Studenten leerden samenwerken vanuit verschillende culturen en leerden letterlijk en figuurlijk over hun grenzen te kijken.

 

Tevredenheid van studenten

De tevredenheid van onze studenten is een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van ons onderwijsaanbod.

Elsevier Beste Studies 2018

In oktober 2018 publiceerde Elsevier haar jaarlijkse randlijst van beste studies, gebaseerd op resultaten van de Nationale Studenten Enquête (NSE), aangevuld met gegevens over onder andere het bindend studieadvies, studierendement en de studentenpopulatie.

De Hanzehogeschool stijgt dit jaar van de vierde naar de derde plaats in de ranglijst ‘Brede hogeschool’, achter Avans en Windesheim en voor NHL Stenden.

Docent Dans in Amsterdam is de hbo-opleiding met de meest tevreden studenten in Nederland.

Elsevier heeft 46 bacheloropleidingen van de Hanzehogeschool Groningen beoordeeld. Daarvan zijn er acht de nummer één in hun categorie:

  • B Logopedie
  • B Sociaal-Juridische Dienstverlening
  • B Toegepaste Psychologie
  • B Dans – Amsterdam
  • B Docent Dans – Amsterdam
  • B Bio-Informatica
  • B Medisch Beeldvormende Radiotherapeutische Technieken
  • B Management in de Zorg

 

Keuzegids HBO 2019

In oktober 2018 kwam de Keuzegids HBO 2019 uit, een ‘onafhankelijke vergelijking van bacheloropleidingen’. De Hanzehogeschool is evenals vorig jaar derde in de lijst van grotere hogescholen, na Avans en Windesheim en nipt voor nieuwkomer NHL Stenden.

Hierin krijgen 15 van onze 47 opleidingen het predicaat ‘topopleiding’. Dat betekent een score van 32 procent, veel hoger dan het landelijk gemiddelde van 11 procent. Onze topopleidingen zijn:

  • B Dans – Groningen
  • B Dans – Amsterdam
  • B Docent Dans – Groningen
  • B Docent Dans – Amsterdam
  • B Mondzorgkunde
  • B Logopedie
  • B Fysiotherapie
  • B MBRT
  • B Elektrotechniek – Assen
  • B Docent BKV
  • B Chemische Technologie
  • B Muziek
  • B Bio-Informatica
  • B Management in de Zorg
  • B Docent Muziek

Nationale Studenten Enquête

De tevredenheid van onze studenten ligt – net als vorige jaren – boven het gemiddelde van de grote hogescholen in het land. Dat blijkt uit de Nationale Studenten Enquête, een landelijke enquête onder studenten.

Bijna de helft van onze studenten (41 procent) vulde de enquête in. Deze respons ligt ruim boven het landelijk gemiddelde. Onze studenten zijn iets minder tevreden dan vorig jaar. Het algemene cijfer voor de Hanzehogeschool is dit jaar een 7,3 (in 2017 een 7,5). Ook landelijk is er sprake van een licht dalende trend.

De studenten zijn het meest tevreden over de sfeer op hun opleiding, over wat zij tijdens hun stage leren en over de communicatieve vaardigheden. Ook zijn de studenten meer dan gemiddeld tevreden over verschillende aspecten van internationalisering, zoals de mate waarin ze worden gestimuleerd om in het buitenland te gaan studeren en de mogelijkheden die de opleiding biedt voor studeren of stage in het buitenland.

Studiekeuze

Talent komt het beste tot ontwikkeling in een passende omgeving. Daarom vinden we het belangrijk dat onze studenten de opleiding volgen die het beste aansluit op hun kwaliteiten. Op allerlei manieren geven we voorlichting en advies aan huidige en toekomstige studenten, hun ouders en intermediairs. Ook werken we samen met de scholen voor voortgezet onderwijs (vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in de regio aan een goede doorstroom naar en aansluiting op onze opleidingen.

Aansluiting met toeleverend onderwijs

Platforms aansluiting hbo

Onze Hanzehogeschool onderhoudt structureel en intensief contact met het toeleverend onderwijs via de platforms Aansluiting vo-hbo en Aansluiting mbo-hbo. Aan het eerste platform nemen 20 vo-scholen uit Noord-Nederland deel. In het tweede platform zitten vier roc’s uit de stad en de regio. In beide platforms staan kennisdeling en uitwisseling van informatie centraal, niet alleen tijdens de platformbijeenkomsten, maar ook tijdens andere activiteiten. Alle deelnemende vo-scholen en roc’s hebben een schooldossier ontvangen dat over een periode van drie jaar inzicht geeft in de studieresultaten van oud-leerlingen. De resultaten zijn tijdens een platformbijeenkomst vo-hbo gepresenteerd. Ook hebben decanen en studieloopbaanbegeleiders uit het vo en mbo in maart de decanendag bezocht. Deze dag wordt tweejaarlijks door Hanze Aansluiting georganiseerd.

Regionaal ambitieplan

In het studiejaar 2016/2017 hebben we een regionaal ambitieplan (RAP) opgesteld. In dit RAP beschrijven we tien plannen waarmee wij samen met onze partners in de regio willen werken aan de het verbeteren van de aansluiting, doorstroom en het studiesucces. Voor de uitwerking en uitvoering van deze plannen zijn voor vier jaar extra middelen beschikbaar gesteld door het Ministerie van OCW.

Een aantal van onze opleidingen heeft RAP-middelen ingezet om de studiekeuzecheck te intensiveren, zodat de student nog beter kan nagaan of de opleiding daadwerkelijk bij hem past. Ook is een aantal opleidingen gestart met het project De eerste 100 dagen. Dit project wil bijdragen aan het verbeteren van het studiesucces door de student beter te begeleiden op zijn weg van leerling naar student.

Een aantal activiteiten in het RAP richt zich specifiek op de aansluiting havo-hbo. Zo kunnen havo 3-leerlingen een workshop volgen die helpt bij het maken van de profielkeuze. Voor leerlingen in havo-5 hebben we diverse activiteiten rondom het profielwerkstuk ontwikkeld. Leerlingen kunnen twee workshops volgen en gebruikmaken van een website met informatie en tips. In 2018 hebben 500 havisten deze workshops gevolgd. Docenten kunnen via het Hanze Honours College inspiratiesessies rondom het profielwerkstuk volgen. Daarnaast hebben 68 havo-talenten deelgenomen aan een thematisch leerlingprogramma. Zij konden coaching krijgen van honoursstudenten bij het maken van hun profielwerkstuk.

Vanuit het RAP zijn ook middelen beschikbaar gesteld voor aspirant-studenten met een vluchtelingenachtergrond die het Voorbereidend Jaar aan het Alfa-college volgen. Voor deze studenten is de module Doorschakelen met succes ontwikkeld en uitgevoerd. De eerste resultaten wijzen op een verbetering van het studiesucces. Studenten met een vluchtelingenachtergrond kunnen ook gebruikmaken van een wekelijks spreekuur.

Tijdens het vierdaagse onderwijsexperiment Grenzeloos leren konden leerlingen (van het Alfa-college, Noorderpoort, CSG Augustinus en CSG Wessel Gansfort) en studenten (van onze eigen hogeschool) met opdrachten uit de praktijk hun talenten ontwikkelen.

Noordelijke samenwerking havo-hbo: werkgroep havo-hbo

Vanuit het platform Aansluiting vo-hbo is samen met de andere hbo-instellingen in het Noorden én met vo-scholen uit de regio de werkgroep havo-hbo opgericht. Deze werkgroep wil de overstap van de havist naar het hbo verbeteren. De activiteiten van de werkgroep maken vanaf 2017/2018 onderdeel uit van het Regionaal Ambitieplan.

In 2018 heeft de werkgroep een handreiking ontwikkeld, die vo-scholen helpt om in hun curriculum de tien vaardigheden op te nemen die in de Generieke studievaardighedenset voor doorstroom havo-hbo beschreven staan. Scholen kunnen daarnaast met de ontwikkelde nulmeting de beginsituatie rondom deze vaardigheden in kaart brengen. Ook is er inmiddels een doorlopende leerlijn Onderzoeken en verslagen maken beschikbaar en kunnen de havist en zijn docent gebruikmaken van de checklist In negen stappen naar een goed onderzoek. Alle producten zijn te bekijken op www.havohbo.nl. Niet alleen regionaal, maar ook landelijk is er veel belangstelling voor de publicaties van de werkgroep.

Noordelijke samenwerking mbo-hbo

Alle hogescholen en instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs in het Noorden werken samen om de doorstroom van het mbo naar het hbo te verbeteren. In 2018 is een website gebouwd waarop alle producten van het samenwerkingsverband gedeeld worden. Ook hebben we subsidie ontvangen van het Ministerie van OCW voor activiteiten om de doorstroom van mbo naar hbo te verbeteren. Deze extra middelen zetten we in voor het uitwerken van doorstroomkeuzedelen en het verbeteren van het studiesucces bij opleidingen waar dat nodig is.

In 2018 is onderwijsmateriaal ontwikkeld voor de doorstroomkeuzedelen en is de uitvoering van twee doorstroomkeuzedelen gestart: voor economie en sociale opleidingen. Deze keuzedelen vallen onder het mbo-curriculum, maar worden door de roc’s en onze hogeschool samen ontwikkeld en uitgevoerd.

Op 14 november heeft minister Ingrid van Engelshoven (Ministerie van OCW) een bezoek gebracht aan het Noordelijke samenwerkingsverband mbo en hbo. Bestuurders, beleidsmedewerkers, docenten en studenten hebben toegelicht hoe we samenwerken en met welke resultaten.

Naast de activiteiten in het samenwerkingsverband vinden bij de opleidingen allerlei specifieke activiteiten plaats om de aansluiting met het mbo (en het vo) goed te houden of te verbeteren.

Uit de gepubliceerde doorstroomcijfers over mbo’ers op het hbo blijkt dat de instroom van mbo’ers in onze hogeschool wederom is gestegen. De uitval is ten opzichte van een aantal jaren geleden met 6 procent gedaald.

Ondersteuning en faciliteiten voor studenten

Onze studenten staan er niet alleen voor. We bieden ze verschillende vormen van ondersteuning en een breed aanbod aan faciliteiten om het studeren te vergemakkelijken en eventuele drempels weg te nemen.

Studieondersteuning

Study Success Centre

Studenten die nét even iets extra’s nodig hebben om de studie met succes te kunnen vervolgen, kunnen bij het Study Success Centre terecht voor een ondersteunende cursus of training.

De laatste twee jaren stijgt het aantal studenten dat door middel van extra hulp een steuntje in de rug krijgt bij de studie. Ook is er in het afgelopen studiejaar een aantal nieuwe cursussen en/of initiatieven gestart, mede door de veranderende vraag vanuit studenten en de maatschappij. Zo helpt de cursus Mindful (Bewust) studeren bij het verminderen van de studiedruk en studiestress en bieden we individuele coachingstrajecten aan om studenten met één-op-ééngesprekken verder te helpen. Beide nieuwe initiatieven voorzien in een behoefte; tot nu toe zit vrijwel elke cursus vol.

In het najaar van 2018 is een groepsbijeenkomst gestart over Verlies- en Rouwverwerking. Ook deze cursus is zeer succesvol. Overwogen wordt om deze cursus standaard op de cursuskalender op te nemen.

De laatste paar jaar zien we dat het cursusaanbod verschuift naar persoonsgerelateerde problematiek. Daarom hebben we aansluiting gezocht bij het project Healthy life skills, zodat de synergie tussen nieuwe initiatieven en bestaande een goed aanbod voor studenten oplevert.

Aandacht voor een gezonde levensstijl kan ook leiden tot minder studiedruk en minder uitval.

International Service Desk

Bij de International Service Desk (ISD) kunnen studenten terecht met al hun vragen over studeren in het buitenland of, als (aankomende) internationale student, met vragen over studeren aan de Hanzehogeschool. De ISD geeft informatie over en verzorgt de serviceprocessen, zoals visa en verblijfsvergunningen, en informeert over verzekeringen en andere praktische zaken. Daarnaast verzorgt de ISD de aanmeldprocedure voor studenten die een semester bij een buitenlandse partneruniversiteit willen studeren. Ook ontvangt de ISD de aanmeldingen van de studenten van partnerinstellingen die bij onze hogeschool een uitwisselingsprogramma willen volgen.

In het studiejaar 2017/2018 is de registratie van de immigratieprocessen en uitwisselingsstudenten in studieinformatiesysteem Osiris geïmplementeerd. ISD onderzoekt de mogelijkheden om het servicepakket uit te breiden, op basis van een zorgvuldige inventarisatie van de klantvraag. In 2019 wordt meer samenwerking gezocht met andere partijen die binnen onze hogeschool met Internationalisering bezig zijn.

Studeren met een functiebeperking

Een belangrijk punt van aandacht is het bewaken van de toegankelijkheid van het onderwijs voor studenten met een functiebeperking. De casuïstiek is in de loop van de jaren ernstiger geworden. In het najaar van 2018 ondertekende onze hogeschool de ‘intentieverklaring VN-verdrag inzake mensen met een handicap’. De drie belangrijkste principes van het VN-verdrag zijn inclusie, volledige participatie en autonomie. De Hanzehogeschool Groningen neemt zitting in een landelijke werkgroep voor kennisdeling en het uitvoeren van acties binnen de hogeschool om inclusief onderwijs over de volle breedte te kunnen bieden. Hiervoor voeren we een implementatieplan uit. Een van de belangrijkste aspecten van dat plan is de reorganisatie van de keten van studentbegeleiding, waarmee de student beter en sneller ondersteund wordt.

Aandachtsfunctionarissen

Bij alle schools zijn één of meer aandachtsfunctionarissen aangesteld die deskundig zijn in het begeleiden van studenten met een functiebeperking. De aandachtsfunctionarissen vormen een gezamenlijke kenniskring.

In 2018 is het beleidsplan ‘Aandachtsfunctionaris in positie’ vastgesteld. Dit plan leidt ertoe dat de aandachtsfunctionaris kan zorgdragen voor de uitvoering van het beleid binnen de opleidingen. Ook wordt er een passend opleidingstraject voor de aandachtsfunctionarissen ontwikkeld. Deze professionalisering leidt ertoe dat het onderwijs beter toegankelijk wordt voor studenten met een functiebeperking.

Voorbereidend jaar

Samen met de Rijksuniversiteit en het Alfa-college organiseren we het Voorbereidend jaar. Dit is een schakeljaar aan het Alfa-college waarin cursisten met een vluchtelingenachtergrond worden voorbereid op een studie aan de Rijksuniversiteit of aan onze hogeschool. In september 2017 zijn 40 deelnemers aan het Voorbereidend jaar begonnen. Een jaar later zijn 15 van deze cursisten doorgestroomd naar de Hanzehogeschool.

In studiejaar 2017/2018 heeft de Hanzehogeschool de groep cursisten van het Voorbereidend jaar de module Doorstromen met succes aangeboden. Deze module wil niet alleen bijdragen aan een bewustere studiekeuze, maar ook aan het verbeteren van de studievaardigheden. De eerste resultaten wijzen uit dat de groep studenten uit 2017/2018 de eerste periode van het studiejaar beter heeft afgesloten dan de groep die in 2016/2017 is ingestroomd.

Persoonlijke begeleiding

Studentendecanaat

Studentendecanen hadden in 2018 naar schatting ruim 4.500 contacten met studenten, vooral eerste- en tweedejaars studenten. De decanen geven informatie, advies of een second opinion over hoe de student het beste een volgende stap kan zetten als er sprake is van persoonlijke omstandigheden die kunnen leiden tot studievertraging.

Studenten met psychische problemen kunnen worden doorverwezen naar een psycholoog van Lentis voor een eenmalig adviesgesprek op de locatie van de studentendecanen. Studenten die door overmacht studievertraging hebben opgelopen, kunnen met een studentendecaan bespreken of het mogelijk is een beroep te doen op financiële regelingen van DUO of op ons Profileringsfonds.

De interventies van decanen dragen bij aan het voorkomen van studievertraging en zijn daarmee een belangrijke rendementsimpuls. Studenten met persoonlijke problemen die van invloed zijn op de studie, worden adequaat geholpen en zo nodig doorverwezen, waardoor de studievoortgang wordt verbeterd.

De laatste tijd liepen de wachttijden bij het studentendecanaat soms erg op, tot wel vier weken. Daarom is daar waar mogelijk het proces efficiënter gemaakt door het invoeren van digitale afhandeling. Sinds november 2018 kunnen studenten op maandag-, dinsdag-, donderdag- en vrijdagochtend gebruik maken van een inloopspreekuur. Hierdoor is de wachttijd bij het Studentendecanaat teruggebracht tot maximaal tien werkdagen. Bij spoed kunnen studenten altijd direct terecht bij een medewerker van het studentendecanaat. Ook dit jaar heeft het studentendecanaat weer zitting gehad en inloopspreekuur gehouden in het Wiebengacomplex.

Het studentendecanaat werkt continu aan het verbeteren van de informatievoorziening. De inrichting van de website is aangepast en vereenvoudigd. Voor studenten en medewerkers is een animatiefilmpje te vinden over de mogelijkheden van het decanaat.

Verder was het decanaat ook dit jaar aanwezig op alle open dagen en op de Welcome Day in augustus en februari. Er wordt bekeken of het decanaat ook aanwezig kan zijn bij ouderavonden van opleidingen.

Verkenning healthy life skills

In september 2018 is een verkenning gestart naar healthy life skills (gezondheidsvaardigheden) onder studenten. De verkenning moet de behoeften van studenten op het gebied van gezondheidsvaardigheden in kaart brengen, het bestaande aanbod van het Study Succes Centre beter ontsluiten en een advies opleveren voor het opnemen van het onderdeel ‘healthy life skills’ binnen het centrale loket voor studenten, van het Facilitair Bedrijf.

De verkenning draagt bij aan de doelen uit ons Strategisch Plan, onder meer op het gebied van persoonlijke vorming. Vanuit het Strategisch Fonds zijn middelen toegekend voor de uitvoering van de verkenning.

Huisvesting internationale studenten

De huisvesting van internationale studenten kende ook in 2018 de nodige uitdagingen. In de stad Groningen zijn te weinig kamers voor studenten beschikbaar. Internationale studenten ondervinden daar de meeste hinder van. Dit is een terugkerend probleem, omdat de nieuwe lichting zich alweer aandient voordat de vorige lichting is vertrokken. Voor studenten die al in Nederland wonen is deze overgangsperiode (die doorgaans twee maanden duurt) makkelijker te overbruggen dan voor internationale studenten. In 2018 was er bovendien een behoorlijke toename in het aantal internationale studenten in Groningen, terwijl het aantal beschikbare gemeubileerde kamers afnam. Dit alles leidde ertoe dat veel studenten in augustus en september nog geen huisvesting hadden.

Samen met de Rijksuniversiteit en de gemeente Groningen hebben we voor deze studenten een aantal acties in gang gezet. Zo is besloten 500 extra kamers te realiseren (onder meer op het Suikerfabriekterrein), is er een aanbodmodule (‘roomfinder’) ontwikkeld op de website www.athomeingroningen.com en is besloten om preventief een aantal locaties voor noodopvang in te richten. Hier hebben in totaal zo’n 50 studenten van de Hanzehogeschool gebruik van gemaakt. Eind oktober hadden al onze internationale studenten een kamer gevonden.

Financiële hulp aan studenten

Profileringsfonds

We kennen drie regelingen voor de financiële ondersteuning van studenten die studievertraging hebben opgelopen. Daarmee geven we invulling aan het wettelijk verplichte Profileringsfonds.

Profileringsfonds I:          Regeling voor studenten die als gevolg van overmacht studievertraging oplopen.

Profileringsfonds II:         Regeling voor studenten die studievertraging oplopen als gevolg van bestuurlijke activiteiten.

Profileringsfonds III:        Regeling voor studenten die een door het NOC/NSF erkende tak van topsport uitoefenen en hierdoor studievertraging oplopen.

In 2018 zijn in totaal 486 aanvragen voor financiële ondersteuning binnengekomen (zie tabel).

 

2018 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 43 41 € 119 
Profileringsfonds II 360 355 € 421 
Profileringsfonds III 83 51 € 86 

2017 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 48 47 € 126 
Profileringsfonds II 378 378 € 406 
Profileringsfonds III 64 43 € 52 

2016 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 51 49 € 159 
Profileringsfonds II 280 280 € 382 
Profileringsfonds III 54 31 € 20 

Verdeling van de aanvragen over de verschillende fondsen, 2016-2018.

In 2018 was de gemiddelde duur van de financiële ondersteuning per student voor de drie regelingen respectievelijk acht, vier en zes maanden. De gemiddelde toekenning bedroeg respectievelijk €2.902, € 1.185 en € 1.686.

In 2018 deden drie EER-studenten en drie non-EER-studenten  een beroep op Profileringsfonds II. Van de andere twee regelingen hebben geen EER- en non-EER-studenten gebruik gemaakt.

Noodfonds

Voor studenten in financiële nood is er een Noodfonds. In 2018 ontvingen we hiervoor vier aanvragen.

Faciliteiten

Sportcentrum Rijksuniversiteit en Hanzehogeschool

Samen met de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) beschikken we over een gezamenlijke sportvoorziening voor studenten en personeel. Het overkoepelende orgaan voor de studentensportvoorziening is de ACLO, die wordt gerund door studenten. De ACLO heeft een belangrijke beleidsbepalende rol binnen de organisatie van activiteiten en voorzieningen binnen het Sportcentrum.

Voor studenten en medewerkers was er in 2018 een sportaanbod binnen 100 takken van sport op twee locaties: het Sportcentrum op de Zernike Campus en de ACLO Station bij het Hoofdstation. Wekelijks kon worden gekozen uit 65 verschillende cursusuren en 150 algemene sporturen. Daarnaast zijn bij de ACLO 50 studentensportverenigingen aangesloten. In totaal sportten er het afgelopen jaar via de ACLO meer dan 18.000 studenten en 1.000 medewerkers.

Op het gebied van huisvesting hebben bestuurders van de Hanzehogeschool en de RUG in 2018 diverse uitgewerkte varianten besproken. Hieruit is de conclusie getrokken dat nieuwbouw op termijn de voorkeur heeft. Nadat de RUG haar langetermijnplan voor huisvesting heeft herijkt, maken we in 2019 in gezamenlijk overleg keuzes over prioritering, financiering en ambitieniveau voor de nieuwbouw.

Op het gebied van governance is de huidige situatie grondig in kaart gebracht. De RUG en de Hanzehogeschool hebben beiden de voorkeur om de samenwerking in de huidige vorm voort te zetten. Hiervoor wordt in 2019 een geactualiseerde samenwerkingsovereenkomst afgesloten, met daarin ook afspraken over de (mede)zeggenschap in de samenwerking.

Ook in 2018 is een start gemaakt met het nieuwe Meerjarenbeleidsplan, dat elke vijf jaar wordt opgesteld door de ACLO en het Sportcentrum. Dit zal in 2019 worden aangeboden aan de beide colleges, waarbij tevens de link wordt gelegd met de huisvesting en het uitgewerkte voorstel voor de governance.

HanzeMediatheek

Met de ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening en digitalisering, veranderen de taken, de collectie, de dienstverlening én de ruimte van de HanzeMediatheek. De mediatheek biedt op vier locaties ruimte aan studenten, docenten en onderzoekers om elkaar te ontmoeten en samen te werken. Verder ondersteunt de mediatheek onderwijs en onderzoek door het zichtbaar maken van onderzoekspublicaties en onderwijsmaterialen en door dienstverlening op het gebied van het zoeken en vinden van informatie. De HanzeMediatheek organiseert samen met de schools, kenniscentra en het Honourscollege workshops en instructies over onderzoektools (zoals Atlasti en Refworks) en over het zoeken van informatie in de digitale collectie.

De informatiespecialisten van de mediatheek zijn steeds zichtbaarder in de schools en kenniscentra. Hier ondersteunen ze studenten, docenten en onderzoekers bij vragen over het doorzoeken van digitale bronnen voor hun studieopdrachten, onderzoeken en scripties.

De HanzeMediatheek participeert in hogeschoolbrede projecten op het gebied van open en online onderwijs. Ook de eigen dienstverlening wordt online aangeboden, in de vorm van minilectures over het zoeken van literatuur op internet en in de mediatheekcollectie. Er is een start gemaakt met het ontwikkelen van libguides: digitale gidsen met allerlei bronnen en informatie over kennisgebieden van schools en kenniscentra. Bij de onderzoeksondersteuning ligt de focus verder op datamanagementondersteuning, publiceren en het aanbieden van stafoverstijgende support.

Studentenparticipatie

Bij de Hanzehogeschool kunnen de studenten zich naast hun studie volop verbreden en verdiepen als ondernemend individu tot een maatschappelijk betrokken professional. Wij hechten aan een actieve studentengemeenschap en haar studentenverenigingen en willen deze graag zo goed mogelijk faciliteren en professionaliseren.

Het stimuleren van deze betrokkenheid is belegd bij de Stichting Studenten Activiteiten (SSA), de overkoepelende studentenorganisatie die de belangen van alle studie- en studentenverenigingen behartigt. De SSA biedt deze verenigingen (financiële) ondersteuning bij het realiseren van individuele ambities en interessante activiteiten, zoals relevante workshops en sportactiviteiten.

Bestuurlijk betrekken wij onze studenten in de Hogeschoolmedezeggenschapsraad, in de deelraden (op de schools) en in de opleidingscommissies (op opleidingsniveau). Studenten zijn in een aantal fracties actief, zoals de Hanze Studentenbelangen Vereniging (HSV) en de Vereniging Lijst Student Erkend (Lijst STERK). Zij krijgen, net als de besturen van de andere studentenorganisaties, een financiële tegemoetkoming voor hun (bestuurlijke) inzet.