Onderwijs

Visie op onderwijs

De Hanzehogeschool Groningen is een leergemeenschap van onderzoekende professionals. Studenten, docent-onderzoekers en werkveldpartners ontwikkelen zich in een veilig en ambitieus leerklimaat en werken vanuit gedeelde waarden samen aan vragen die in de regio en (inter)nationaal spelen.

Onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk versterken elkaar in innovatiewerkplaatsen. Onderzoekende, ondernemende en innovatieve professionals zetten de wereld in beweging. Share your talent. Move the world.

 Figuur 4.1: Visualisatie van de HG-onderwijsvisie. Figuur 4.1: Visualisatie van de HG-onderwijsvisie.

De Onderwijsvisie 2020 die in 2014 is vastgesteld, is in de afgelopen jaren verder uitgewerkt. De onderwijsvisie is in gezamenlijkheid tot stand gekomen en wordt hogeschoolbreed gedragen. Het strategisch plan 2016-2020, Vernieuwen in Verbinding, bouwt hierop voort.

Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs
Om alle ontwikkelingen rond onderwijsinnovatie bij elkaar te brengen, is in 2016 het programma Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs ontwikkeld. De thema’s hierin zijn:

  • innovatiewerkplaatsen;
  • internationalisering;
  • gepersonaliseerd leren;
  • blended learning;
  • lerende organisatie;
  • portfoliomanagement;
  • onderwijsonderzoek;
  • persoonlijke en maatschappelijke vorming.

De thema’s zijn niet nieuw, maar er is in 2017 nadrukkelijk verbinding gemaakt tussen de thema’s. Schools worden via de jaarplancyclus gestuurd om aan deze thema’s te werken.

Ontwikkeling onderwijsaanbod

De Hanzehogeschool Groningen ambieert een onderwijsaanbod dat is afgestemd op de beroepspraktijk en op de diversiteit van onze instroom. Nieuwe plannen voor onderwijs en onderzoek worden beoordeeld in het licht van het totale portfolio.

Portfoliomanagement
Om tot een goed, vraaggericht en samenhangend onderwijsaanbod te komen, ontwikkelen we een systeem voor portfoliomanagement. In 2017 zijn portfolioprincipes vastgesteld waarmee we op basis van het bestaande portfolio (in kaart gebracht in 2016) en het te ambiëren portfolio (wordt vastgesteld in 2018) besluiten kunnen nemen over nieuw te ontwikkelen onderwijsaanbod. Op hoofdlijnen is in de portfolioprincipes afgesproken dat ons onderwijsaanbod maatschappelijk relevant is, aansluit op de behoeften in de beroepspraktijk, aansluit op het profiel van de hogeschool, in samenwerking met de beroepspraktijk wordt ontwikkeld en uitgevoerd, samenhangt met het totale onderwijsportfolio en kostenbewust is.

Doorstroom studenten
We willen de doorstroom van studenten stimuleren door het ontwikkelen van opleidingen in de keten Associate degree (Ad) – bachelor – master. In 2017 hebben we de samenwerking met de verschillende regionale opleidingscentra (ROC’s) in de noordelijke regio gecontinueerd. Om de doorstroom van het mbo naar het hbo te verbeteren, werken we samen aan het ontwikkelen van keuzedelen in het mbo. Daarnaast werken we samen met diverse ROC’s in de ontwikkeling van verschillende Ad’s. We ontwikkelen diverse (bekostigde) masters, zodat alle studenten die aan onze hogeschool een bachelor halen, kunnen doorstromen naar een master.

Professionals en bedrijven
Professionals komen naar de hogeschool voor bij- en omscholing op hoog niveau. Zij hebben behoefte aan opleidingen die zij op een zelfgekozen tijd en plaats kunnen volgen. We werken daarom aan een aanpak met kwalitatief hoogwaardige (stapelbare) modules waarin blended learning een grote rol speelt.
Voor werkenden en werkzoekenden hebben we een breed aanbod, zoals cursussen, trainingen, maatwerktrajecten, deeltijd-Associate degrees, deeltijd-bachelors en deeltijd masters. Dit aanbod krijgt vorm via onder meer partnerschappen en convenanten met bedrijven. Naast de zwaartepunten Healthy Ageing en Energie richten we ons in het post-initieel onderwijs sterk op de domeinen Leiderschap/management en ICT. Daarnaast is er toenemende aandacht voor Biobased Economy.

Flexibilisering
We willen ons onderwijs flexibeler maken, zodat het meer geschikt is voor werkenden. In juni 2017 hebben we het informatiedossier voor deelname aan de experimenten Leeruitkomsten ingediend bij de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Na een goede beoordeling door de NVAO en de inspectie zijn in september dertien opleidingen gestart in de experimenten Leeruitkomsten. In deze pilots werken de opleidingen toe naar flexibel, gepersonaliseerd deeltijdonderwijs, zodat meer werkenden een studie in het hoger onderwijs kunnen volgen. We kiezen ervoor deze experimenten te rapporteren in een ‘groeidocument’, dat we in juli aan het ministerie van OCW aanleveren.

Koplopers
De deeltijdopleidingen van vijf schools die koploper zijn in het flexibiliseren van het onderwijs, hebben extra middelen ontvangen uit het strategisch fonds voor flexibiliseren. Door in deze opleidingen de puntjes op de i te zetten, ontstaat er een versnelling in het flexibiliseren van al het deeltijdonderwijs binnen onze hogeschool.

Experiment vraagfinanciering
De Associate degree Projectleider Techniek deeltijd doet sinds september 2017 mee aan het experiment vraagfinanciering én de pilot flexibilisering. We ontvangen daarmee niet meer rechtstreeks van het ministerie van OCW de financiering voor deze opleiding. In plaats daarvan gaat dat geld naar de student in de vorm van vouchers om de studie mee te betalen.  Zo dragen we bij aan het onderzoek van het ministerie naar de invloed van de bekostigingssystematiek op de deelname aan en doorstroom van werkenden naar het hoger onderwijs.

Ontwikkelingen in opleidingen

Onze ambities hebben in 2017 geleid tot de volgende ontwikkelingen in ons opleidingenportfolio.

Associate Degrees

  • In september 2017 is de Ad Pedagogisch Educatief Medewerker (Ad PEM) gestart. Deze opleiding wordt in deeltijd aangeboden in een samenwerking tussen de Pedagogische Academie en de Academie voor Sociale Studies.
  • Het Instituut voor Marketing Management ontwikkelt samen met het Alfa-college de Ad Ondernemen. Voor deze opleiding is de Toets Nieuwe Opleiding aangevraagd. De opleiding zal na accreditatie starten in februari of in september 2018.
  • Het instituut voor Engineering ontwikkelt de Ad Systeemspecialist Automotive. Deze zal in september 2018 starten, met als locatie Groningen.

Bachelors

  • Het Instituut voor Engineering is in september 2017 gestart met een driejarige variant van de opleiding Werktuigbouwkunde voor de vwo-instroom. De driejarige variant heeft een curriculum van driemaal 60 studiepunten.
  • De Engelstalige variant van de major Business IT & Management van de bachelor HBO-ICT zal worden afgebouwd wegens onvoldoende instroom.
  • Het Instituut voor Financieel Economisch Management ontwikkelt een Engelstalige variant van de bachelor Finance & Control. Deze bachelor zal vanaf september 2018 zowel in het Engels als in het Nederlands worden aangeboden.

Masters

  • In 2017 hebben we het doelmatigheidsbesluit voor de master Energy for Society ontvangen. Deze derde master op het speerpunt Energie wordt, onder voorbehoud van het accreditatiebesluit, per september 2018 aangeboden. In 2017 hebben we het doelmatigheidsbesluit voor de master Interdisciplinary Business Professional ontvangen. Na accreditatie zal deze master per september 2018 worden aangeboden.
  • De master Architectuur wordt sinds september 2017 Engelstalig aangeboden.
  • In 2017 is besloten om bekostiging aan te vragen voor de onbekostigde master International Communication. Het doelmatigheidsdossier wordt begin 2018 naar de CDHO gestuurd.
  • Het Instituut voor Life Science & Technology ontwikkelt de master Data Science for Life Science in samenwerking met het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. De geplande startdatum is september 2018.
  • Lucia Marthas Institute for Performing Arts doet een verkennend onderzoek naar een master voor professionals aan het eind van hun carrière als uitvoerend kunstenaar.
  • De Academie voor Gezondheidsstudies onderzoekt de mogelijkheden om samen met de Rijksuniversiteit Groningen een master Speech and Language Pathology te ontwikkelen en aan te bieden als een double degree master. In de master worden research en klinische logopedische vaardigheden gecombineerd.

Hanzehogeschool-minoren
In 2017 boden we 81 Hanzehogeschool-minoren aan. Deze minoren staan open voor studenten van andere opleidingen binnen onze hogeschool én voor studenten van andere instellingen. Onze hogeschool is aangesloten bij Kies Op Maat, een landelijk platform van tweeëntwintig hogescholen en twee universiteiten die zich inzetten om de onderlinge mobiliteit van studenten te bevorderen. Studenten van de deelnemende instellingen kunnen zonder extra kosten onderwijs volgen bij een andere Kies Op Maat-instelling. Binnen dit platform hebben we ongeveer zestig minoren opengesteld.

Didactische ontwikkelingen

Vanuit onze Onderwijsvisie 2020 werken we in alle opleidingen en varianten steeds meer in een leeromgeving waarin onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk samenkomen. Innovatiewerkplaatsen ontwikkelen we door en we werken steeds meer met blended learning. Het hogeschoolbrede project Blended Learning & Didactiek heeft een vervolg gekregen, met de focus op het realiseren van concrete ondersteuning binnen de schools. Deeltijdopleidingen worden steeds vaker modulair opgebouwd en flexibeler, waardoor meer deeltijdstudenten een gepersonaliseerde leerroute kunnen volgen.

Kwaliteit van onderwijs en onderzoek

De Hanzehogeschool Groningen werkt permanent aan het behouden en versterken van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek, en aan de kwaliteitscultuur. Ons jaarlijks geactualiseerde kwaliteitsbeleid beschrijft onze visie op kwaliteit en kwaliteitszorg, evenals de instrumenten die deel uitmaken van ons kwaliteitszorgsysteem.

Op 1 januari 2017 is het NVAO-beoordelingskader van het nieuwe accreditatiestelsel hoger onderwijs ingegaan. Sinds 1 januari 2018 zijn de Associate degree programma’s zelfstandige opleidingen. Dergelijke ontwikkelingen zijn van invloed op onze interne kwaliteitszorg en worden meegenomen in de ontwikkeling van het kwaliteitsbeleid richting 2020.

Om de kwaliteitscultuur te versterken, bieden we onze medewerkers verschillende trainingen en cursussen aan voor permanente ontwikkeling. Deze hebben onder andere betrekking op wet- en regelgeving, docentkwalificaties en actuele (toetsgerelateerde) onderwerpen.

Externe kwaliteitsbeoordeling

Instellingstoets Kwaliteitszorg
De Instellingstoets Kwaliteitszorg (ITK) van de NVAO, waarover we sinds april 2013 beschikken, is geldig tot mei 2018. Daarom zijn in oktober en november 2017 locatiebezoeken afgenomen voor de verlenging van het keurmerk. Met de ITK wordt beoordeeld in hoeverre onze kwaliteitszorg de realisatie van onze visie op goed onderwijs garandeert en of een duurzame kwaliteitscultuur tot stand is gekomen.

Tijdens de twee bezoeken heeft het panel zich een goed beeld van de kwaliteitszorg gevormd door de vele gesprekken met medewerkers, studenten en werkveldvertegenwoordigers. Ook waren er presentaties en rondleidingen. Aan het einde van het tweede locatiebezoek heeft het visitatiepanel een mondelinge terugkoppeling gegeven. Daaruit bleek dat het panel een positief advies aan de NVAO uitbrengt over de ITK en over ons specifieke aspect ‘certificering van honoursonderwijs’.

Het panel heeft een lerende organisatie aangetroffen, een instelling met medewerkers die zich kwetsbaar durven op te stellen en die tijdens deze locatiebezoeken een authentieke indruk maakten. Het panel vindt dat onze kwaliteitscultuur sterk is ontwikkeld. Het heeft betrokken personeel, studenten en werkveld aangetroffen. Volgens het panel doen we veel goed hebben we zicht op wat beter kan. De aanbevelingen van het panel sluiten hier bij aan:

  • Zet de kwaliteitszorginstrumenten meer gedifferentieerd en proportioneel in. Gelet op het bereikte niveau kunnen we dat ons veroorloven. Het geeft ook minder regeldruk.
  • Ontwikkel het waardevolle Bedrijfsinformatiemanagementsysteem (BIM) verder en rol het uit. De organisatie heeft behoefte aan een beter benutbaar dashboard.
  • Neem in het auditteam tijdens de midterm audit ten minste één externe op.
  • Neem de tijd en de ruimte voor het realiseren van de visie en de geformuleerde doelen.

Daarnaast gaf het panel ons de wens mee trots te zijn op het resultaat en door te gaan op de ingeslagen weg. In het voorjaar van 2018 wordt het definitieve adviesrapport opgeleverd, waarna de NVAO besluit over verlenging van de ITK.

Accreditaties onderwijs
Elke opleiding wordt eens in de zes jaar gevisiteerd in het kader van accreditatie. In 2017 ging het om de volgende opleidingen:

  • Masteropleiding International Business & Management
  • Bacheloropleiding Communicatie incl. International Communication
  • Bacheloropleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek
  • Bacheloropleiding Chemie
  • Bacheloropleiding Chemische Technologie
  • Masteropleiding Kunsteducatie
  • European Masteropleiding Renewable Energy
  • Bacheloropleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken
  • Bacheloropleiding Voeding en Diëtetiek
  • Bacheloropleiding International Business and Languages
  • Bacheloropleiding tot fysiotherapeut

Alle bovengenoemde opleidingen zijn positief bevonden door het visitatiepanel. Voor deze opleidingen wordt  bij de NVAO een accreditatieaanvraag gedaan

In 2017 is een positief accreditatiebesluit ontvangen van de NVAO voor de volgende opleidingen:

  • Masteropleiding Social Work (joint degree met NHL)
  • Bacheloropleiding Mondzorgkunde
  • Bacheloropleiding Human Resource Management inclusief Associate degree HRM
  • Bacheloropleiding Muziek inclusief Ad Muziek (Dirigent HaFaBra)
  • Bacheloropleiding Docent Muziek
  • Masteropleiding International Business & Management
  • European Masteropleiding Renewable Energy

De bacheloropleiding tot Leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Lichamelijke Opvoeding, die in 2016 een positieve hervisitatie had, heeft in 2017 het positief accreditatiebesluit ontvangen.

De masteropleiding Healthy Ageing Professional en de masteropleiding Talentontwikkeling en Diversiteit hadden in 2016 een positieve accreditatie onder voorwaarden ontvangen. Beide opleidingen hebben in 2017 informatie aan de NVAO gestuurd en hebben op basis daarvan een definitief accreditatiebesluit ontvangen.

Alle accreditatieresultaten zijn opgenomen in de bijlage bij dit document.

Macrodoelmatigheid en toets nieuwe opleidingen
Nieuwe, bekostigde opleidingen doorlopen een traject van Toets macrodoelmatigheid, Toets nieuwe opleiding (TNO) en accreditatie. De volgende nieuwe opleidingen zitten in 2017 dit traject of hebben dit traject afgerond:

  • De Ad Pedagogisch Educatief Medewerker heeft in het voorjaar van 2017 de TNO succesvol doorlopen en is geaccrediteerd. De opleiding is op 1 september 2017 van start gegaan.
  • De masteropleidingen Interdisciplinary Business Professional en Energy for Society hebben in 2017 een positief macrodoelmatigheidsbesluit ontvangen. In 2018 gaan deze opleidingen op voor de TNO.
  • De Ad Ondernemen heeft begin 2017 een positief macrodoelmatigheidsbesluit ontvangen van het ministerie van OC&W en is eind 2017 opgegaan voor de TNO. Het panel heeft een positief advies gegeven. Het NVAO-bestuur zal hierover in 2018 besluiten.
  • De Ad Systeemspecialist Automotive heeft eind 2017 een positief macrodoelmatigheidsbesluit ontvangen. De TNO vindt in 2018 plaats.

Bijzondere kenmerken
De bacheloropleiding Muziek, die in 2016 gevisiteerd is, heeft in 2017 bij het accreditatiebesluit ook het bijzonder kenmerk Internationaal Beleid van de NVAO toegekend gekregen.

De opleidingen Communicatie en Fysiotherapie vroegen in 2017 het Bijzonder Kwaliteitskenmerk Internationalisering aan. De NVAO beoordeelde beide aanvragen positief, zodat nu het Europese Certificate for Quality in Internationalisation (CeQulnt) kan worden aangevraagd bij het European Consortium for Accreditation in Higher Education (ECA). Opleidingen die al in het bezit waren van een Bijzonder Kwaliteitskenmerk Internationalisering zijn International Business and Management Studies en de opleidingen van het Prins Claus Conservatorium.

Het visitatiepanel voor de ITK gaat positief adviseren over het specifieke aspect ‘Certificering van honoursonderwijs’. De toekenning door het NVAO-bestuur moet volgen in 2018.

Naamswijzigingen en planningneutrale conversies
De NVAO heeft in 2016 besloten dat alle opleidingen in Nederland op het vlak van Sport, Gezondheid, Management en Bewegen gezamenlijk onder de nieuwe naam Sportkunde verder zullen gaan. Voor ons betreft dit de bacheloropleiding Sport, Gezondheid en Management. De naamswijziging is op 1 september 2017 ingegaan.

De bacheloropleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Lichamelijke Opvoeding heeft in 2017 van de NVAO landelijk toestemming gekregen voor een kleine naamswijziging. Vanaf 1 januari 2018 is de naam bacheloropleiding tot leraar van de eerste graad in Lichamelijke Opvoeding.

De masteropleidingen Schilderkunst en MADTech (Media, Art, Design & Technology) zijn per 1 september 2017 samengevoegd. De nieuwe masteropleiding heet Master of Arts in Fine Art and Design.

Voor enkele economische opleidingen hebben we een planningneutrale conversie (inclusief naamswijzigingen) aangevraagd. De NVAO ziet hier geen bezwaren in. De volgende wijzigingen gaan daarom in per september 2018.

  • Samenvoeging van de bacheloropleiding Financial Services Management en de bacheloropleiding Fiscaal Recht en Economie tot de nieuwe bacheloropleiding Finance, Tax and Advice.
  • Samenvoeging van de bacheloropleiding International Business and Languages en de bacheloropleiding International Business and Management Studies tot de bacheloropleiding International Business.
  • De bacheloropleiding Bedrijfskunde MER krijgt als nieuwe naam Bedrijfskunde.
  • De bacheloropleiding Small Business & Retail Management krijgt als nieuwe naam Ondernemerschap & Retail Management.
  • De bacheloropleiding Bedrijfseconomie krijgt als nieuwe naam Finance & Control.

Visitatieonderzoek
Bij het Centre of Expertise Energy heeft in 2017 een externe onderzoeksvisitatie plaatsgevonden. Het resultaat van de visitatie was positief.



Interne kwaliteitsborging

Midterm reviews opleidingen en kenniscentra
Bij de volgende opleidingen en kenniscentra zijn in 2017 midterm audits onderwijs of onderzoek uitgevoerd:

  • Masteropleidingen Schilderkunst en MADTech (Media, Art, Design & Technology)
  • Bacheloropleiding Dans, Ad Dans en Bacheloropleiding Docent Dans
  • Bacheloropleiding International Business and Management Studies
  • Masteropleiding of Music
  • Bacheloropleiding tot verpleegkundige
  • Bacheloropleidingen Sociaal-Juridische Dienstverlening en HBO-Rechten
  • Masteropleiding Sensor System Engineering
  • Masteropleiding Leiderschap
  • Bacheloropleidingen Accountancy, Bedrijfseconomie, Financial Services Management en Fiscaal Recht en Economie
  • Bacheloropleidingen Vormgeving, Autonome Beeldende Kunst en Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
  • Kenniscentrum Kunst en Samenleving

De audits tijdens de midterm reviews worden uitgevoerd door semi-interne auditteams. Deze rapporteren aan het College van Bestuur en het management van de opleiding of het kenniscentrum. De rapportage wordt ook besproken door de Raad van Toezicht.

Bij de masteropleidingen Schilderkunst en MADTech en bij de Ad Dans is tijdens de audit ook een risicoscreening eindniveau gedaan. Hierin is wat explicieter de kwaliteit, de aanpak en de beoordeling van afstudeerwerken beoordeeld. De resultaten van deze beoordeling zijn meegenomen in het auditrapport.

Toetsing minoren
De Hanzehogeschool biedt 81 minoren aan. Minoren die ook toegankelijk zijn voor studenten van andere opleidingen of andere instellingen, worden getoetst op doelmatigheid.

Internationalisering van onderwijs

We zijn ervan overtuigd dat internationalisering de kwaliteit van ons onderwijs en onderzoek verbetert. Ons doel is internationaal herkend en erkend te worden als vooraanstaande aanbieder van praktijkgericht hoger onderwijs en als toonaangevend instituut voor toegepast onderzoek.

Grensoverschrijdende projecten

We bieden onderwijs aan dat studenten voorbereidt op het goed functioneren in een internationale omgeving. Onze docenten en onderzoekers worden aangemoedigd om samen te werken met internationale collega’s in grensoverschrijdende onderwijs- en onderzoeksprojecten.

Onderwijsvernieuwing
2017 stond in het teken van het programma Vevio (Verbinden en Vernieuwen in Onderwijs). Op basis van de afspraken in het Charter, werd gezocht naar mogelijkheden om de internationale dimensie van ons onderwijs te versterken. Hiervoor is samenwerking met Blended Learning, Persoonlijke Maatschappelijke Vorming en innovatiewerkplaatsen.

Strategische Partners
We hebben in 2017 een voortvarende start gemaakt met het opbouwen van een netwerk van internationale partners die bijdragen aan onze profilering. Met deze partners werken we in meerdere vakgebieden samen. In 2017 hebben we overeenkomsten gesloten met Beijing Technology and Business University (China) en Tampere UAS (Finland). De samenwerking met Hogeschool UCLL (België) en Belgorod National Research University (Rusland) kreeg in 2017 verder vorm.

Internationale mobiliteit
We streven ernaar dat minstens 20 procent van onze afgestudeerden een periode van minimaal drie maanden in het buitenland heeft doorgebracht voor studie en/of stage. Deze internationale mobiliteit groeit nog steeds, zij het licht. Onze doelstelling werd in 2017 met 27,8 procent ruimschoots gehaald. De uitgaande mobiliteit van docenten en overige personeelsleden bleef stabiel. Daardoor konden we ook in 2017 beschikken over een zeer aanzienlijk budget voor het toekennen van Erasmusbeurzen aan studenten en personeelsleden die binnen Europa gaan studeren, stage lopen, lesgeven of een training volgen. Daarnaast participeerden we in drie Erasmus+-projecten voor mobiliteit met niet-EU landen: Rusland, Bosnië & Herzegovina en Uganda.



Internationale studenten

Aantal internationale studenten
In 2017 stonden bij ons in totaal 2.453 buitenlandse bachelor- en masterstudenten ingeschreven. Dit omvat zowel de Nederlandstalige, Engelstalige als de Duitstalige opleidingen. Dit is ruim 8,4 procent van de totale studentenpopulatie; een groei van 0,5 procent ten opzichte van 2016. Bij de bacheloropleidingen komen de meeste buitenlandse studenten uit Europa. Bij de masteropleidingen komen de studenten vooral uit landen buiten de Europese Economische Ruimte. Het Duitse aandeel in de internationale instroom is aan het dalen. In 2016 was dit nog 31,3 procent van alle buitenlandse studenten, in 2017 was dit nog maar 27,1 procent.

Instroom
In 2017 stroomden 791 nieuwe internationale studenten in. Dat is vrijwel gelijk aan de instroom van 2016. De bachelorinstroom is licht gedaald, terwijl de masterinstroom is gestegen. De meeste nieuwe instroom kwam uit Europa, waarbij vooral Ierland, Bulgarije en Litouwen een grote groei laten zien. De instroom uit China neemt sterk af. Daar staat tegenover dat er steeds meer masterstudenten uit niet-EER landen komen. India en Vietnam groeien, en de diversiteit ook. Momenteel zijn in de masteropleidingen 70 nationaliteiten vertegenwoordigd. Voor de instromende internationale studenten zijn zoals gebruikelijk twee hogeschoolbrede Welcome Days gehouden.

Werving
In onze internationale werving richten we ons op een aantal focusgebieden. In 2017 waren dat Duitsland, Bulgarije, Roemenië, Moldavië, de Baltische staten, Groot-Brittannië, Ierland, Indonesië en China. Daarnaast hebben we ingezet op specifieke werving voor de masteropleidingen, die soms andere markten kennen, zoals Thailand, Vietnam, India, Brazilië en Colombia.

Een International Student Team versterkt de werving door contact te houden met aspirant-studenten, onder meer via social media, chatsessies en belsessies. Online waren we in 2017 te vinden via diverse relevante referral sites, via de eigen website en via bijvoorbeeld Twitter, Facebook, Instagram, Pinterest, Snapchat, VKontakta en RenRen. De online middelen worden steeds belangrijker. We zetten ze in toenemende mate in om de offline activiteiten in de verschillende focuslanden te ondersteunen en te versterken. Ook experimenteren we met webinars. Verder beschikken we over een sterk netwerk van agenten en marketingorganisaties die in de focuslanden studenten werven en begeleiden.

Scholarshipprogramma’s
De marketing wordt ondersteund door verschillende scholarshipprogramma’s. De belangrijkste zijn:

  • Het Hanze Scholarship programma. Hierbij maken instromende studenten kans op een beurs van € 3.500 tot € 5.500 per jaar, gedurende vier jaar. De toekenning van de beurs is afhankelijk van de behaalde studieresultaten.
  • Het Holland Scholarship programma. Masterstudenten maken hierbij kans op een eenmalige beurs van € 5.000.
  • Het Orange Tulip Scholarship. Hierbij maken masterstudenten uit specifieke landen kans op een ‘tuition waiver’ van rond de € 3.000.
  • Het Netherlands Fellowship Programma. Masterstudenten uit ontwikkelingslanden maken kans op een genereuze bijdrage in hun studiekosten.

Zie bijlagen onderwijs:

Onderwijs op het gebied van zwaartepunten

Onze drie zwaartepunten – Energie, Healthy Ageing en Ondernemerschap – zijn duidelijk herkenbaar in ons onderwijsaanbod. Ook honours en de kunsten hebben in het onderwijs een belangrijke plek.

Onderwijs op het gebied van Energie

 Energie maakt deel uit van verschillende opleidingen van diverse schools. In 2017 zijn 24 energieroutes gepresenteerd, waarmee studenten vanuit verschillende opleidingen zich volgens het T-shape-model in energie bekwamen. Studenten volgen in deze routes een combinatie van onderdelen uit het domein van hun eigen opleiding, onderdelen uit andere domeinen én leeractiviteiten van de Energy Academy Europe (EAE). Als ze op die manier minimaal 30 ECTS halen, ontvangen ze het EAE-certificaat. Dit kwalificeert hen als ‘energieprofessional’, in aanvulling op het diploma van hun opleiding. 

In studiejaar 2016/2017 leverden we 182 studenten af met een energieprofiel en minimaal 30 ECTS behaald in energieonderwijs. Het gaat om studenten van de volgende opleidingen.

Masters

  • European Master in Renewable Energy
  • European Master Sustainable Energy System Management

Bacheloropleidingen

  • International Communication
  • Communication & Multimedia Design
  • HBO-ICT
  • Bedrijfskunde MER
  • Elektrotechniek
  • Human Technology
  • Technische Bedrijfskunde
  • Werktuigbouwkunde
  • Chemische Technologie
  • Commerciële Economie

In de energie-masteropleidingen European Master in Renewable Energy en European Master in Sustainable Energy System Management stroomden in september 2017 in totaal 53 studenten in uit 23 verschillende landen. Beide masters worden gegeven in EUREC-verband. Dat is een breed consortium van Europese universiteiten die energieonderzoek verrichten.

In 2017 heeft een derde energie-masteropleiding, Energy for Society, goedkeuring ontvangen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor het macrodoelmatigheidsdossier. Hiermee wordt het een bekostigde master, die zal starten in september 2018.

Energy Transition Community
De Energy Transition Community, de innovatiewerkplaats op EnTranCe, voorziet in een belangrijk deel van de praktijkopdrachten waaraan de studenten werken. De opdrachten komen grotendeels van bedrijven en (overheids)organisaties en worden in nauwe samenwerking tussen de opdrachtgevers, onderzoekers en studenten uitwerkt.

Onderwijs op het gebied van Healthy Ageing

Healthy Ageing-onderwijs draagt bij aan gezond opgroeien, gezond ouder worden en de maatschappelijke uitdaging van de vergrijzing. Het onderwijs is multidisciplinair en gericht op innovatie. Het onderwijs is verweven in studieonderdelen en projecten in de majoren, de minoren en de specialisaties. Het aantal stages en afstudeeropdrachten op dit thema neemt toe. Circa 500 studenten hebben in de Healthy Ageing-innovatiewerkplaatsen samengewerkt aan innovatieve vraagstukken. Ook wordt er steeds meer samengewerkt met het mbo.

Opleidingsaanbod
Het thema Healthy Ageing speelt in vrijwel al onze bacheloropleidingen een rol. Het betreft niet alleen opleidingen op het gebied van de gezondheidszorg, maar ook opleidingen op het gebied van welzijn, sport, communicatie, ICT/sensortechnologie, Life Science & Technology, bouwkunde, engineering en ondernemerschap. We bieden een groot aantal Healthy Ageing-minoren aan, een Healthy Ageing-honoursprogramme en drie Healthy Ageing-masteropleidingen.

De eerste 14 voltijdstudenten van de interdisciplinaire master Healthy Ageing Professional hebben hun diploma gekregen. In september zijn 69 studenten met de opleiding gestart, waarvan 49 in deeltijd.

De masteropleiding Talentontwikkeling & Diversiteit startte in september 2016 en is een samenwerking tussen de Pedagogische Academie en het Instituut voor Sportstudies van de hogeschool. In oktober kregen de eerste twee studenten van deze opleiding hun masterdiploma.

Global Health and Quantified Self is twee keer aangeboden als minor en één keer als summerschool. In september is voor het eerst de international minor Healthy Ageing van start gegaan, met negentien deelnemers uit acht verschillende landen.

Inbedding van Healthy Ageing in het curriculum gaat steeds vaker samen met meer multidisciplinariteit. Dat leidt tot grotere aandacht voor competenties die horen bij de T-shaped professional, innovatie en ondernemerschap. Een relevante ontwikkeling is de nieuwe definitie van gezondheid: Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Verbinding met het werkveld
Het onderwijs op het gebied van Healthy Ageing is sterk verbonden met het praktijkgerichte onderzoek in de kenniscentra, met de lectoraten en met de innovatiewerkplaatsen. De verbinding met het werkveld en het bedrijfsleven wordt steeds intensiever, onder meer door doorgaande lijnen voor stages en afstudeeropdrachten. Ook is er een groeiend Engelstalig onderwijsaanbod op het gebied van Healthy Ageing.

Hbo en mbo werken samen in het Healthy Ageing-onderwijs in de innovatiewerkplaatsen en de vijf RIF-projecten. De innovatiewerkplaats Zorg en (sensor)Technologie is een voorbeeld van multidisciplinair en multilevel samenwerken. Hbo-studenten Sensortechnologie werken samen met studenten verpleegkunde van het Drenthe College aan innovatieve vraagstukken uit de praktijk. Ook is er in 2017 opnieuw een docentensymposium georganiseerd door het CoE HA voor mbo- en hbo-docenten, dit keer met als thema Leren in en met de praktijk van Zorg en Welzijn. Er waren ruim 130 bezoekers.

Health Hub Roden
Studenten kunnen bij Health Hub Roden theoretische kennis in de praktijk brengen. Hierdoor ontwikkelen ze belangrijke vaardigheden en vinden ze beter aansluiting op hun toekomstige werkveld.

Ondernemers en studenten hebben elkaar in 2017 gevonden tijdens zeven Innovatiebijeenkomsten en vier Expertmeetings. Daarnaast zijn vier themabijeenkomsten georganiseerd.

Hoogtepunten in 2017 waren verder de bezoeken aan de Innovatietop in Brussel en de trips naar China, Amerika en Canada, gericht op Europese en internationale samenwerking. Mogelijk implementeren we de formule van de Health Hub in Canada.

In 2017 hebben ook het Alfa-college, Drenthe College en Menso Alting zich aangesloten bij Health Hub Roden. Dit betekent dat het mbo-onderwijs een stevige footprint in de Health Hub heeft verworven. Met NHL Stenden hebben we in 2017 samengewerkt binnen het grensoverschrijdende project Vital Regions. Om de diversiteit van het hbo te vergroten, zijn we met NHL Stenden in gesprek om een Masteropleiding naar Roden te halen.

Onderwijs op het gebied van Ondernemerschap

Ons ondernemerschapsonderwijs en onze -ondersteuning zijn opgenomen in het Hanze Model voor Ondernemerschap. De aanpak is zowel breed als integraal, met een scala aan intra- en extracurriculaire activiteiten. We bieden tien minoren en specialisaties aan op het gebied van ondernemerschap. De studenten kunnen deze in hun vrije studieruimte gebruiken om een ondernemende houding te ontwikkelen of om zich voor te bereiden op zelfstandig ondernemerschap. In 2016 is een nieuwe minor ontwikkeld: de minor Entrepreneurship in China. Deze minor gaat over ondernemen in China, de Chinese markt en over het zaken doen met China.

Extracurriculair kunnen onze studenten en medewerkers hun ondernemende houding verder ontwikkelen in het programma Entrepreneurship College. In het programma Startup Academy gaan ze aan de slag met hun ontwikkeling als professionele ondernemer.

Internationale erkenning
Onze aanpak heeft ons inmiddels een landelijke en internationale toppositie opgeleverd op het vlak van ondernemerschapsontwikkeling. In 2014 stond onze hogeschool in de Nederlandse top-drie van de Global University Students Spirits Survey (GUESSS). Wij waren de eerste hogeschool die twee NVAO Bijzondere Kwalificaties Ondernemerschap toegekend heeft gekregen. In 2015 hebben we het eerste Hanze/VNO Kwaliteitslabel Ondernemerschap ontvangen. In 2016 hebben we mondiaal een top 25-positie verworven in de EU/U-Multirank met onze spin-offs en startups en met onze regionale samenwerking. Deze ranglijst telt 1.300 universiteiten in 90 landen.

Hanze Topondernemersregeling
Begin 2015 hebben we de Hanzehogeschool Topondernemersregeling ingesteld. Dankzij deze regeling kunnen talentvolle studentondernemers hun studie combineren met ondernemen. In 2017 hebben we negen nieuwe student-ondernemers tot deze regeling toegelaten.

Programma Afstuderen met Eigen Bedrijf
Het afgelopen jaar hebben 37 studenten deelgenomen aan het programma Afstuderen met Eigen Bedrijf. Dit is een intensief programma voor studenten die in de afstudeerfase zitten en willen afstuderen op hun eigen bedrijf. Het programma ondersteunt deze studenten met extra faciliteiten.

Kwaliteitslabel Ondernemen
Samen met VNO-NCW MKB Noord hebben we in 2015 het kwaliteitslabel Ondernemen opgezet. Dit label mogen opleidingen voeren als de kwaliteit van hun ondernemerschapsonderwijs en -ondersteuning aan bepaalde eisen voldoet. Een opleiding krijgt het label na een positieve beoordeling door een commissie met daarin ondernemers uit het netwerk van VNO-NCW MKB Noord, docenten en onderwijskundigen. Drie opleidingen hebben het kwaliteitslabel al ontvangen: Bedrijfskunde MER, Toegepaste Psychologie en Small Business & Retail Management.

Teach the teacher
Het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap organiseert voor docenten die zich willen bekwamen in ondernemerschapsonderwijs het programma ‘Teach the Teacher Ondernemerschap’. Docenten worden ondersteund bij het ontwikkelen en aanbieden van onderwijs voor en over ondernemerschap. Zij maken kennis met modellen op het gebied van ondernemerschap en ondernemend gedrag en leren zij hoe deze modellen kunnen inzetten in het onderwijs. Medio 2016 is het programma aangepast en in 2017 verder uitgebreid. Het programma bestaat nu uit drie modules: Leren Ondernemen, Ondernemend Leren en Da Vinci. In 2017 hebben 32 docenten aan het programma deelgenomen.

Incubator Cube050
Incubator Cube050 faciliteert en ondersteunt startende kennisintensieve ondernemingen van hogeschool en universiteit. Sinds 2009 zijn meer dan 150 ondernemingen vanuit Cube050 gestart, waaronder een aantal zeer succesvolle. De top-tien biedt inmiddels werk aan meer dan 450 vaste en meer dan 6.000 freelance medewerkers.

Op de Zernike Campus Groningen is op 15 mei 2017 Startup City feestelijk gelanceerd. Cube050, de incubator van de Hanzehogeschool Groningen en Rijksuniversiteit Groningen voor startende ondernemers, krijgt een plek in deze bruisende omgeving waar studenten, ondernemers en onderzoekers samenwerken.

Volgsysteem Monitor050
Jaarlijks onderzoeken we de interesse voor ondernemerschap van onze studenten en hun voorbereidingen voor de start van een eigen bedrijf. 10 tot 15 procent van de eerstejaars blijkt serieus geïnteresseerd. Van de derde- en vierdejaars studenten start 5 tot 8 procent daadwerkelijk een eigen onderneming; inclusief zzp'ers 8 tot 12 procent. In 2017 zijn vanuit onze hogeschool 370 ondernemingen gestart. Deze bedrijven scheppen samen honderden nieuwe arbeidsplaatsen. In het volgsysteem Monitor 050 zijn inmiddels meer dan 3.000 studenten, docenten en ondernemers opgenomen. Zij vormen de kern van onze ‘entrepreneurship community’.

Ondernemerschapscentrum Value050
Onder onze regie adviseert het Groningen Center of Entrepreneurship Value050 onderwijsinstellingen in de noordelijke regio over ondernemerschapsonderwijs en -ondersteuning. Value050 is onderdeel van het Consortium voor Valorisatie en Ondernemerschap, waarin we samenwerken met de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG.

International Business Talent
Het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap leidt het International Business Talent (IBT) programma. In dit programma studeren ambitieuze internationale toptalenten af bij het midden- en kleinbedrijf in de provincie Groningen. Aansluitend volgen ze een traineeship waarin ze de onderzoeksresultaten van hun afstudeeropdracht implementeren. Met dit programma stimuleren we de internationalisering van het bedrijfsleven in de regio. Het programma wordt medegefinancierd door de provincie Groningen, omdat het de regio economisch sterker maakt. Door de zorgvuldige matching en de intensieve begeleiding tijdens het afstuderen en het traineeship bouwen we een duurzame relatie met Groningse bedrijven op.

In 2017 hebben in totaal twaalf IBT-trainees hun traineeship succesvol afgerond. Zij kregen op 28 november 2017 het IBT-certificaat uit handen van het College van Bestuur tijdens een feestelijke ceremonie waarbij ook vertegenwoordigers van de bedrijven aanwezig waren. In totaal hebben 30 trainees deelgenomen aan het IBT-programma. Dit programma liep van 2013 tot en met 2017 en ontving subsidie vanuit de provincie Groningen. Nu het programma is afgerond, zijn we bezig met het ontwikkelen van een mogelijk vervolg.

Onderwijs op het gebied van de Kunsten

Onze kunstopleidingen nemen een bijzondere plek in binnen onze hogeschool. Zij vormen een wezenlijk onderdeel van ons profiel en verrijken ons onderwijs en onderzoek.
We verbinden de kunstopleidingen steeds vaker met andere opleidingen en onderzoeksthema’s. De aanwezigheid van de kunstopleidingen levert dynamiek op voor de hele hogeschool. Onderstaande onderwijsprojecten zijn in 2017 gestart, een aantal startten eerder en liepen door in 2017.

Minor Pop Culture
Deze minor wordt aangeboden vanuit Minerva Popular Culture en staat open voor alle studenten van de Hanzehogeschool. Ook in 2017 werkten studenten van verschillende studierichtingen in een productiehuis aan projecten in de praktijk en werden begeleid door vakdocenten van Popular Culture. Conceptontwikkeling, creatieve werkvormen en leren van elkaar leidden ook in 2017 weer tot mooie producten.

Minor Art & Technology
Deze minor wordt aangeboden vanuit Academie Minerva en is voor alle studenten van de Hanzehogeschool. De minor richt zich op het samenbrengen van kunststudenten en studenten van de technische opleidingen. Het doel is in een community een synthese te maken tussen kunst & techniek waarin samenwerking centraal staat. Dit jaar werd tijdens het Welcome to the Village Festival in Leeuwarden een interactieve installatie getoond waarin bezoekers werden uitgedaagd om samen met andere festivalgangers uit hun comfortzone te komen.

Expositie Ik zie, Ik zie
'Ik zie, Ik zie wat jij niet ziet' was zowel een onderwijs- als een onderzoeksproject, waarbij lector Dr. Anke Coumans en beeldend kunstenaar en Minerva-docent Herman van Hoogdalem onderzochten wat het voor een kunstenaar betekent om de dementerende medemens te portretteren. De onderzoeksprojecten vinden voornamelijk plaats binnen het kunstonderwijs van Academie Minerva en - waar logisch voor de onderzoeksvraag - gecombineerd met sociaal onderzoek vanuit de Academie voor Sociale Studies. De resultaten werden gexposeerd bij de Academie voor Verpleegkunde om ook hier de aandacht te vragen voor dit onderwerp.

Samenwerking PCC en minor DaVinci
Sinds enkele jaren werken studenten van de minor DaVinci (ondernemerschap) samen met studenten van het Prins Claus Conservatorium. Voor de studenten van de DaVinci minor is het een verrijking om naast de ondernemersvaardigheden in aanraking te komen met de creatieve inbreng en het creatieve proces van de muziekstudenten. Voor de muziekstudenten geldt dat zij in aanraking komen met de ondernemersbenadering. Dit heeft geleid tot een project met een aantal Da Vinci studenten waarbij het doel is om jongeren in een informele sfeer kennis te laten maken met klassieke muziek. Titel van het project is ‘Taster Concerts’. 

Honoursonderwijs

Ons honoursonderwijs bestaat uit verschillende programma’s die onder de verantwoordelijkheid van de schools worden ontwikkeld en aangeboden. Het profiel van de honoursstudent als een ambitieuze, kritische en maatschappelijk bewuste denker, is bepalend voor de inhoud, de vorm en de richting van het honoursonderwijs. Alle schools bieden één of meer honoursprogramma’s aan. Studenten worden hiervoor geselecteerd. Het Hanze Honours College bewaakt de kwaliteit ervan aan de hand van het in 2015 ingestelde Hobéon Keurmerk voor Kwaliteit, dat we ontvingen voor de wijze waarop onze honoursprogramma’s worden gecertificeerd. In totaal zijn er nu 32 honoursprogramma’s gecertificeerd.

Honoursonderwijs is innovatief en studentgestuurd onderwijs waarin studenten die meer willen, kunnen en durven, de regie nemen op de ontwikkeling van hun persoonlijke en professionele talenten, met oog voor mens en maatschappij. Honoursonderwijs wil kritische, creatieve denkers kweken die breed zijn onderlegd en hun professionele handelen in een bredere maatschappelijke context kunnen plaatsen.

Ons honoursonderwijs creëert een multidisciplinaire setting waarin studenten aan de slag gaan met complexe vraagstukken. De geselecteerde studenten volgen het honoursprogramma altijd in combinatie met een reguliere bachelor. Zij worden uitgedaagd een of meerdere van de volgende rollen te vervullen: de pionier, de aanjager of de verbinder.

We kenden in 2017 48 honoursprogramma’s, in verschillende vormen:

  • Honours-talentprogramma’s (14): extracurriculaire programma’s van 30 EC.
  • Honoursopleidingstrajecten (3): intercurriculaire honoursprogramma’s van 30 EC, gekoppeld aan bestaande onderdelen in het bachelorprogramma.
  • Honoursminoren (11): keuzeprogramma’s, verdiepend of verbredend, van 30 EC in de reguliere bachelor.
  • Honoursopleiding (1): de volledige opleiding Avanced Sensor Applications. Deze honoursopleiding is in afbouw en gaat deel uitmaken van het honours-talentprogramma van de school of Engineering.
  • Individuele honoursroutes (19): individuele trajecten in de vorm van een honoursstage, honours-afstudeertraject, honoursproject of honours-student-assistentschap. 30 EC in de reguliere bachelor.

In de bijlage is een volledig overzicht opgenomen.

Honours Communities
Communities van studenten en docenten stimuleren het ontwikkelen van talent en het inzetten hiervan voor de samenleving. In februari 2017 organiseerden studenten een Honours Community Day, waarop honoursstudenten eigen projectinitiatieven pitchten, inspiratieworkshops volgden en aan de slag gingen met maatschappelijke vraagstukken.

In 2017 is de Hanze Honours Society opgericht. Deze zelfstandige vereniging met leden stimuleert samen met het HHC, honoursambassadeurs en honourscoördinatoren in de schools communityvorming en maatschappelijke betrokkenheid.

Tevredenheid van studenten

Hoe tevreden onze studenten zijn, is een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van ons aanbod.

Ranglijst Elsevier
De Hanzehogeschool Groningen heeft de opleiding met de meeste tevreden studenten van Nederland, volgens Elsevier Beste Studies uit september 2017. Het betreft de bachelor Dans, waarbij 95 procent van de studenten tevreden is. De beide vestigingen, Amsterdam en Groningen, delen deze eerste plaats. Onze bachelor Dans is de nummer 1 van 2.126 hbo- en wo-bachelors en wo-masters.

Ook onze andere opleidingen scoren uitstekend in de randlijst van Elsevier. Dertien van onze opleidingen zijn op hun gebied zelfs de beste van Nederland:

  • Small Business and Retail Management
  • Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
  • Logopedie
  • Toegepaste Psychologie
  • Chemische Technologie
  • Dans – Amsterdam
  • Dans – Groningen
  • Docent Dans – Amsterdam
  • Sociaal-Juridische Dienstverlening
  • Mondzorgkunde
  • Bio-Informatica
  • Medisch Beeldvormende Radiotherapeutische Technieken
  • Management in de Zorg

Keuzegids HBO 2018
De Hanzehogeschool Groningen stijgt naar de derde plaats in de ranglijst van grotere hogescholen in Nederland van de Keuzegids HBO 2018 (verschenen in september 2017). Hierin krijgen 18 van onze 50 opleidingen het predicaat ‘topopleiding’. Dat betekent een score van 36 procent, veel hoger dan het landelijk gemiddelde van 11 procent.

Onze topopleidingen zijn:

  • Dans – Amsterdam
  • Dans – Groningen
  • Docent Dans – Amsterdam
  • Docent Dans – Groningen
  • Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
  • Logopedie
  • Docent Muziek
  • Mondzorgkunde
  • Chemische Technologie
  • Elektrotechniek – Assen
  • Management in de Zorg
  • Bio-Informatica
  • Human Resource Management
  • Vormgeving
  • Fysiotherapie
  • Muziek
  • Medisch Beeldvormende Radiotherapeutische Technieken
  • Chemie

Nationale Studentenenquête
De tevredenheid van onze studenten ligt – net als vorige jaren – boven het landelijk hbo-gemiddelde. Dat blijkt uit de Nationale Studentenenquête, een landelijke enquête onder studenten. In de ranglijst Keuzegids 2018 (verschenen in 2017) behaalden we een vierde plaats op de ranglijst van grotere hogescholen. In 2016 behaalden we op deze ranglijst ook een vierde plaats.

Bijna de helft van onze studenten (42 procent) vulde de enquête in. Deze respons ligt ruim boven het landelijk gemiddelde. Onze studenten zijn net als vorig jaar meer dan gemiddeld tevreden. Het algemene cijfer voor de Hanzehogeschool Groningen is een 7,5.

De studenten zijn het meest tevreden over de sfeer op de opleiding, over samenwerken met anderen en over wat zij tijdens hun stage hebben geleerd. Daarnaast zijn de studenten meer dan gemiddeld tevreden over verschillende aspecten van internationalisering, zoals de mate waarin je wordt gestimuleerd om in het buitenland te gaan studeren en de mogelijkheden die je opleiding biedt voor studeren of stage in het buitenland.

Studiekeuze

Talent komt het beste tot ontwikkeling in een passende omgeving. Daarom vinden we het belangrijk dat onze studenten de opleiding volgen die het beste aansluit op hun kwaliteiten. Op allerlei manieren geven we voorlichting en advies aan huidige en toekomstige studenten, hun ouders en intermediairs. Ook werken we samen met de scholen voor voortgezet onderwijs (vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in de regio aan een goede doorstroom naar en aansluiting op onze opleidingen.

Aansluiting met toeleidend onderwijs

Noordelijke samenwerking hbo-mbo
Alle hogescholen en alle instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs in het Noorden werken samen om de doorstroom van het mbo naar het hbo te versterken. In 2017 hebben we subsidie ontvangen van OCW voor activiteiten om de doorstroom van mbo naar hbo te verbeteren. Deze extra middelen zullen worden ingezet voor het uitwerken van doorstroomkeuzedelen en het verbeteren van het studiesucces bij opleidingen waar dat nodig is.

In 2017 hebben we een start gemaakt met het ontwikkelen van onderwijsmateriaal voor de doorstroomkeuzedelen. Deze keuzedelen vallen onder het mbo-curriculum, maar worden door de ROC’s en onze hogeschool samen ontwikkeld en uitgevoerd. Uit de gepubliceerde doorstroomcijfers over mbo’ers op het hbo blijkt dat op onze hogeschool de uitval onder eerstejaars afkomstig van het mbo wederom is gedaald.

Naast de activiteiten in het samenwerkingsverband vinden bij onze opleidingen allerlei andere activiteiten plaats om de aansluiting met het mbo goed te houden of te verbeteren.

Platforms aansluiting hbo
We maken deel uit van de platforms Aansluiting vo-hbo en Aansluiting mbo-hbo. Aan het eerste platform nemen 19 vo-scholen uit Noord-Nederland deel. In het tweede platform zitten vier ROC’s uit de stad en regio. In beide platforms staan kennisdeling en uitwisseling van informatie centraal, niet alleen tijdens de platformbijeenkomsten, maar ook tijdens andere activiteiten. Vo-docenten konden in februari de jaarlijkse docentendag bezoeken, die het platform samen met het Bètasteunpunt had georganiseerd. Ook hebben we alle deelnemende vo-scholen bezocht.

Werkgroep havo-hbo
Vanuit het platform Aansluiting vo-hbo is samen met de andere hbo-instellingen in het Noorden én met vo-scholen uit de regio de werkgroep havo-hbo opgericht. Deze werkgroep wil de overstap van de havist naar het hbo verbeteren. In 2017 heeft de werkgroep de Generieke studievaardighedenset voor doorstroom havo-hbo opgeleverd. In deze uitgave worden tien studievaardigheden beschreven die een succesvolle doorstroom bevorderen. De werkgroep gaat zich de komende tijd richten op het invoeren en versterken van deze studievaardigheden in het onderwijs.

Regionaal ambitieplan
We hebben in studiejaar 2016/2017 een regionaal ambitieplan (RAP) opgesteld met tien plannen ter versterking van de regionale samenwerking vo/mbo en hbo. Input voor deze plannen hebben we onder andere opgehaald bij de leden van de platforms aansluiting hbo. In 2017 is het RAP goedgekeurd. Voor de uitwerking en uitvoering van deze plannen zijn voor vier jaar extra middelen beschikbaar gesteld door het Ministerie van OCW.

Studievoorlichting

HanzeXperience
HanzeXperience is een evenement dat we organiseren voor toekomstige leerlingen om hun studiekeuze te vergemakkelijken. De afgelopen jaren is HanzeXperience uitgegroeid tot een evenement met bijna 3.500 leerlingen. Gedurende vijf dagen maken ze kennis met het hbo in het algemeen en onze hogeschool in het bijzonder. De leerlingen oriënteren zich actief op het vervolgonderwijs. Zij gaan aan de slag met een thema, beroepsgroep en/of vakgebied en zij proeven de sfeer op onze hogeschool.

Studiekeuzecheck
Sinds 2014 kennen we in Nederland de studiekeuzecheck. Deze check helpt studenten om erachter te komen of de opleiding waarvoor ze zich hebben aangemeld, daadwerkelijk bij ze past. De studiekeuzecheck geldt voor aspirant-studenten van alle bacheloropleidingen en Associate degrees in alle opleidingsvarianten (voltijd, deeltijd, duaal), behalve voor de opleidingen waarvoor een instroombeperking is ingesteld of waarvoor aanvullende eisen gelden. Omdat we continu aan de kwaliteit van de studiekeuzecheck werken, hebben we besloten dat op onze hogeschool de studiekeuzecheck voor Nederlandse studenten uit minimaal twee onderdelen moet bestaan, waarvan één op de opleiding plaatsvindt. Voor de internationale studenten bestaat de studiekeuzecheck uit minimaal één activiteit, die op afstand kan worden gevolgd.

Hanze Studiekeuzeadvies
Hanze Studiekeuzeadvies adviseert aanstaande studenten en intermediairs over onder meer deficiëntie, toelating, studieprogramma’s en studeren in het hbo. De studiekeuzeadviseurs geven ook persoonlijke begeleiding aan aanstaande en zittende studenten. In 2017 was Hanze Studiekeuzeadvies actief bij 50 regionale voorlichtingsmomenten. Met 345 studenten is een persoonlijk adviesgesprek gevoerd. Dit gesprek werd door studenten gemiddeld met een 8,4 beoordeeld. Daarnaast stonden Hanze Studiekeuzeadvies via meer dan 2000 e-mails en 1800 telefoontjes studenten en studiekiezers bij in hun studiekeuzeproces.

Studentenvoorlichtingsteam
Het studentenvoorlichtingsteam is een met zorg samengesteld en intern opgeleid team van studenten, dat zelfstandig voorlichting geeft op mbo- en vo-scholen. Daarnaast helpt het studentenvoorlichtingsteam bij evenementen, zoals workshops tijdens de open dag, het Studiekeuzecafé en tijdens de HanzeXperience.

Instroom in technische hbo-opleidingen
We spannen ons in voor het vergroten en verbeteren van de instroom in technische hbo-opleidingen. Daarvoor bieden we activiteiten aan gericht op specifieke doelgroepen. In 2017 hebben we de First Lego League, de Summerschool, het techniekfestival en keuzecolleges georganiseerd. Gedurende het studiejaar is de focus steeds meer komen te liggen op de doelgroepen meisjes en profielkiezers. Daarnaast zijn vanuit het Bètasteunpunt leerlingen begeleid bij het maken van profielwerkstukken, O&O-opdrachten en meesterproeven. Op verzoek van verschillende vo-scholen hebben we profielkeuzevoorlichtingen en workshops georganiseerd.

HBO-Startmonitor en Schooldossier

In 2016 is voor de eerste keer de HBO-Startmonitor afgenomen onder onze propedeusestudenten. Deze monitor geeft het toeleverend onderwijs en onze opleidingen inzicht in de tevredenheid van studenten over de overstap naar onze hogeschool. De vo-scholen en ROC’s die deelnemen aan de platforms hebben een schooldossier ontvangen dat over een periode van drie jaar inzicht geeft in de studieresultaten van hun oud-leerlingen. Deze zijn tijdens schoolbezoeken besproken.

Ondersteuning en faciliteiten voor studenten

Onze studenten staan er niet alleen voor. We bieden ze verschillende vormen van ondersteuning en een breed aanbod aan faciliteiten om het studeren gemakkelijker en prettiger te maken.

Ondersteuning

Studentendecanaat
Studentendecanen hadden in 2017 ruim 4.500 contacten met studenten, vooral eerste- en tweedejaars studenten. De decanen geven informatie, advies of een second opinion over hoe de student het beste een volgende stap kan zetten als er sprake is van persoonlijke omstandigheden die kunnen leiden tot studievertraging.

Studenten die nét even iets extra’s nodig hebben om de studie met succes te kunnen vervolgen, kunnen bij het Study Success Centre terecht voor een ondersteunende cursus of training. In het studiejaar 2016/2017 zijn 11 cursussen aangeboden aan 32 groepen en aan 218 studenten. Studenten met psychische problemen kunnen worden doorverwezen naar een psycholoog van Lentis voor een eenmalig adviesgesprek op de locatie van de studentendecanen. Studenten die door overmacht studievertraging hebben opgelopen, kunnen met een studentendecaan bespreken of het mogelijk is een beroep te doen op financiële regelingen van DUO of op ons Profileringsfonds.

De interventies van decanen dragen bij aan het voorkomen van studievertraging en zijn daarmee een belangrijke rendementsimpuls. Studenten met persoonlijke problemen die invloed hebben op de studie, worden adequaat geholpen en zo nodig doorverwezen, waardoor de studievoortgang wordt verbeterd.

De wachttijden bij het studentendecanaat liepen soms erg op, tot wel vier weken. Daarom is daar waar mogelijk, het proces efficiënter gemaakt. Bijvoorbeeld door het invoeren van digitale afhandeling en verkorte spreekuren. Hierdoor is de wachttijd teruggebracht tot maximaal tien werkdagen. Bij spoed kunnen studenten altijd direct terecht bij een medewerker van het studentendecanaat.

Decanen werken vanaf maart 2017 in de digitale omgevingen Osiris en Sharepoint. Deze nieuwe, digitale werkwijze voldoet aan de geldende privacyregels. Decanen kunnen veel gemakkelijker plaatsonafhankelijk werken, waardoor ze tegemoet kunnen komen aan de wensen van schools om buiten de Zernike Campus (zoals het Wiebengacomplex) spreekuur te houden. Dit is in september 2017 in gang gezet. Daarnaast wordt gewerkt aan het verbeteren van de informatievoorziening, onder andere door aanwezig te zijn op open dagen. Voor studenten is een animatiefilmpje gemaakt over de mogelijkheden van het decanaat.

International Service Desk
Bij de International Service Desk (ISD) kunnen studenten terecht met al hun vragen over studeren in het buitenland of, als (aankomende) internationale student, met vragen over studeren aan de Hanzehogeschool. De ISD geeft informatie en verzorgt de serviceprocessen, zoals visa, verblijfsvergunningen, assisteren bij het zoeken naar huisvesting en informeren over verzekeringen. Daarnaast verzorgt de ISD de aanmeldprocedure voor studenten die een semester bij een buitenlandse universiteit willen studeren. Ook ontvangt de ISD de aanmeldingen van de studenten van partnerinstellingen die bij onze hogeschool een uitwisselingsprogramma willen volgen.

In het studiejaar 2016/2017 is veel aandacht besteed aan het verder verbeteren van het registreren van internationale studenten in Osiris. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de opening van een International Office per januari 2018. Op basis van een zorgvuldige inventarisatie van de klantvraag wordt het dienstverleningsproces verder verbeterd.

Huisvesting internationale studenten
De huisvesting van internationale studenten verliep ook in 2017 niet altijd zonder problemen. Er zijn te weinig kamers beschikbaar voor internationale studenten. Dit is een terugkerend probleem omdat de nieuwe lichting zich alweer aandient voordat de vorige lichting vertrokken is. Voor nationale studenten is deze overgangsperiode (die doorgaans twee maanden duurt) makkelijker te overbruggen dan voor internationale studenten. Ook was er een behoorlijke toename in het aantal internationale studenten in Groningen, terwijl het aantal beschikbare gemeubileerde kamers afnam. Dit alles leidde ertoe dat veel studenten in augustus en september nog geen huisvesting hadden.

Omdat ook bij de Rijksuniversiteit Groningen de problemen groot waren, is besloten om gezamenlijk een noodopvang te realiseren aan de Van Swietenlaan 23. Mede door besluitvaardig optreden van de Colleges van Bestuur van beide instellingen en de eigenaar van het pand, kon deze opvang binnen een week worden ingericht. De capaciteit van deze noodopvang was 100 bedden voor een periode van 60 dagen. Na een aanvankelijk hoge bezetting vonden de studenten binnen twee maanden hun weg naar de reguliere markt.

In juli 2017 ging de website www.athomeingroningen.com online. Deze website bevat informatie over alle facetten van het wonen in Groningen. In de loop van 2018 bouwen we de website uit tot een volwaardig platform voor het bijeenbrengen van vraag en aanbod.

Voorbereidend jaar
Samen met de Rijksuniversiteit en het Alfa-college organiseren we het Voorbereidend jaar. Dit is een schakeljaar aan het Alfa-college waarin anderstalige cursisten met een buitenlandse vooropleiding voorbereid worden op een studie aan de Rijksuniversiteit of aan onze hogeschool. In september 2016 zijn ruim 20 deelnemers aan het Voorbereidend jaar begonnen. Het grootste deel daarvan heeft in 2017 het diploma behaald en is doorgestroomd naar het hoger onderwijs.

Studeren met een functiebeperking
Een belangrijk punt van aandacht is het bewaken van de toegankelijkheid van het onderwijs voor studenten met een functiebeperking. De casuïstiek is in de loop van de jaren ernstiger geworden. In 2017 is er hogeschoolbreed beleid vastgesteld op het gebied van studeren met een functiebeperking. Dat beleid is inmiddels vertaald naar een concreet implementatieplan. Het komende jaar staat in het teken van de uitvoering daarvan, met als prominente thema’s Voorlichting en Informatievoorziening, Deskundigheid en Alternatieve Leerroutes.

Aandachtsfunctionarissen
Bij alle schools zijn één of meer aandachtsfunctionarissen aangesteld die deskundig zijn in het begeleiden van studenten met een functiebeperking. Tweemaal per jaar hebben de aandachtsfunctionarissen overleg met de studentendecanen. De werkwijze waarbij de aandachtsfunctionarissen voor aanvang studie een intake hebben met aspirant studenten, werd steeds meer als complex en tijdrovend ervaren. In 2017 is daarom een pilot gestart bij enkele opleidingen waarbij de intake door schools wordt gedaan.

Financiële hulp aan studenten

Profileringsfondsen
We kennen drie fondsen voor de financiële ondersteuning van studenten die studievertraging hebben opgelopen. Daarmee geven we invulling aan het wettelijk verplichte Profileringsfonds.

Profileringsfonds I: Fonds voor studenten die als gevolg van overmacht studievertraging oplopen.
Profileringsfonds II:Fonds voor studenten die studievertraging opgelopen hebben als gevolg van bestuurlijke activiteiten en daar financiële ondersteuning voor aanvragen.
Profileringsfonds III: Fonds voor studenten die een door het NOC/NSF erkende tak van topsport uitoefenen, hierdoor studievertraging oplopen en daar financiële steun voor aanvragen.

In 2017 zijn in totaal 490 aanvragen voor financiële ondersteuning binnengekomen (zie tabel 4.2).

2017 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 48 47 € 126 
Profileringsfonds II 378 378 € 406 
Profileringsfonds III 64 43 € 52 

2016 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 51 49 € 159 
Profileringsfonds II 280 280 € 382 
Profileringsfonds III 54 31 € 20 

2015 Aanvragen Toekenningen Bedrag (in duizenden)
Profileringsfonds I 64 62 € 163 
Profileringsfonds II 258 257 € 371 
Profileringsfonds III 27 14 € 32 

Tabel 4.2: Verdeling van de aanvragen over de verschillende fondsen, 2015-2017.

De gemiddelde duur van de financiële ondersteuning per student is respectievelijk negen, vier en zes maanden. De gemiddelde toekenning bedroeg respectievelijk € 2.680, € 1.074 en € 1.209.

Profileringsfonds I: EER studenten: 1 en NON EER studenten: 1.
Profileringsfonds II: EER studenten: 7 en NON EER studenten: 2.
Profileringsfonds III: EER studenten: 0 en NON EER studenten: 0.

Noodfonds
Ook is er een Noodfonds dat geld beschikbaar stelt aan studenten in financiële nood. In 2017 ontvingen we hiervoor 15 aanvragen.

Faciliteiten

Sportcentrum
Samen met de Rijksuniversiteit Groningen beschikken we over een gezamenlijke sportvoorziening voor studenten en personeel. Het overkoepelend orgaan voor de studentensportvoorziening, de ACLO, wordt gerund door studenten. De ACLO heeft een belangrijke beleidsbepalende rol binnen de organisatie van activiteiten en de voorzieningen binnen het Sportcentrum.

Studenten en medewerkers hebben in 2017 gebruik kunnen maken van het sportaanbod op twee locaties: het Sportcentrum op de Zernike Campus en ACLO Station bij het Hoofdstation. Het aanbod omvatte 100 takken van sport, 90 verschillende cursussen en wekelijks circa 135 algemene sporturen. Daarnaast zijn bij de ACLO 49 studentensportverenigingen aangesloten. In totaal sportten in 2017 via de ACLO circa 18.000 studenten en circa 1.000 medewerkers.

Sportcomplex
Samen met en onder regie van de Rijksuniversiteit Groningen is verder gewerkt aan de varianten voor ver- en nieuwbouw van het sportcomplex aan Blauwborgje 16. Eind 2017 is besloten om eerst de uitgangspunten voor het eigendom en de exploitatie van het Sportcentrum uit te werken. Naar verwachting kunnen de vastgoed varianten in maart 2018 worden aangeboden aan de beide colleges.

Topsportbeleid
In 2017 is het gezamenlijke Topsportbeleid met de Rijksuniversiteit Groningen geëvalueerd en opnieuw geformuleerd. Het nieuwe beleid is vastgesteld in december 2017.

HanzeMediatheek
Met de ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening en digitalisering, veranderen de taken, de collectie, de dienstverlening én de ruimte van de HanzeMediatheek De mediatheek biedt ruimte aan studenten, docenten en onderzoekers om elkaar te ontmoeten en samen te werken. Verder maakt de mediatheek onderwijs en onderzoek beleefbaar, door het zichtbaar maken van onderzoeks- en onderwijsthema’s en door activiteiten en evenementen. De HanzeMediatheek organiseert samen met de schools, kenniscentra en het Honourscollege workshops en instructies over onderzoektools (zoals Atlasti en Refworks) en over het zoeken van informatie in de digitale collectie.

In september 2017 is de inrichting van de Mediatheek van het Conservatorium vernieuwd en aangepast op een meer digitale leeromgeving. Alle vier mediatheeklocaties bieden nu een grote variëteit aan studie-, werk- en relaxplekken. Studenten werken hier samen aan projecten en opdrachten, maar kunnen ook in stilte studeren of ontspannen. Informatiespecialisten zijn steeds zichtbaarder in de schools en kenniscentra. Hier ondersteunen ze studenten, docenten en onderzoekers bij vragen over het doorzoeken van digitale bronnen voor hun studieopdrachten, onderzoeken en scripties. De HanzeMediatheek participeert in hogeschoolbrede projecten op het gebied van blended learning. Ook de eigen dienstverlening wordt online aangeboden, in de vorm van minilectures over het zoeken van literatuur op internet en in de mediatheekcollectie. Bij de onderzoeksondersteuning ligt de focus verder op datamanagementondersteuning en publiceren.

In 2017 is de HanzeMediatheek onderdeel geworden van de stafafdeling Informatisering. Zo vindt de mediatheek een nog betere aansluiting bij toekomstige, digitale ontwikkelingen.

Studentenparticipatie
Bij de Hanzehogeschool kun je niet alleen studeren. Naast het onderwijsprogramma bieden we studenten volop de ruimte om zich te verbreden en te verdiepen als ondernemend individu, tot een maatschappelijk betrokken professional.

Het stimuleren van deze betrokkenheid hebben we belegd bij de Stichting Studenten Activiteiten (SSA). Dit is de overkoepelende studentenorganisatie die de belangen van alle studie- en studentenverenigingen behartigt. SSA wil deze verenigingen een toegankelijke (financiële) ondersteuning bieden bij het realiseren van individuele ambities en interessante activiteiten, zoals workshops en sportactiviteiten. Die worden door de verenigingen op opleidingsniveaus en hogeschoolbreed georganiseerd, als bijdrage aan een actieve studentengemeenschap en aan betere perspectieven op de arbeidsmarkt.

Bestuurlijk betrekken wij onze studenten in de Hogeschoolmedezeggenschapsraad, in de deelraden (op de schools) en in de opleidingscommissies (op opleidingsniveau). Studenten zijn in een aantal fracties actief, zoals de Hanze Studentenbelangen Vereniging, Vereniging Lijst Student Erkend en Lijst STERK. Zij kunnen een financiële tegemoetkoming krijgen bij studievertraging.

Ook kennen we verschillende subsidiemogelijkheden om de internationalisering van het onderwijs financieel te ondersteunen. Zo is er een beurzenprogramma voor inkomende studenten. Voor internationale samenwerkingsprojecten zijn onder andere de Erasmus beurzen, het Holland Scholarship en de VSBfonds Beurzen beschikbaar.